Zdrobnienia w literaturze. Czym są i jaką funkcję pełnią?

Co to są zdrobnienia?

Zanim odpowiemy na pytanie, jaką rolę mogą pełnić zdrobnienia w literaturze, omówimy definicję tego pojęcia. Warto zaznaczyć, że sposób interpretacji zdrobnień jest uzależniony od tego, w jakim celu się ich używa. W praktyce, zdrobnienia to formy wyrazów używane w kontekście niewielkich rzeczy. Przykład? Bardzo małe biurko można nazwać biureczkiem, a stół o mniejszych rozmiarach stoliczkiem. Zdrobnienia są wykorzystywane również, jako zwroty do osób/przedmiotów, do których osoba mówiąca/pisząca odczuwa serdeczne, przyjazne uczucia. Przykład? Ulubionego królika często określa się z miłością mianem króliczka. 

Jak tworzy się zdrobnienia?

W języku polskim zdrobnienia tworzy się poprzez odpowiednią modyfikację zdrabnianego słowa. Najczęściej do podstawowej wersji wyrazu dodaje się wymaganą końcówkę, na przykład, końcówkę -ek: pies ? piesek, Paweł ? Pawełek. To, jaka będzie to końcówka zależy od budowy zdrabnianego słowa. Przykładowo: jeśli chcesz zdrobnić słowo but, powiesz bucik, a nie butek, prawda? Zdrobnieniem od słowa drąg jest natomiast drążek. Trzeba więc pamiętać, że czasami wymagana jest większa modyfikacja wyrazu: krzak ?krzaczek. Wszystko zależy od tego, jaki rzeczownik/przymiotnik ulega zdrobnieniu i w jaki sposób kończy się dany wyraz.

Zobacz także: Jakie są podstawowe przykłady dialektyzacji w literaturze? Sprawdź!

Jaką funkcję zdrobnienia pełnią w literaturze?

Jaką funkcję pełnią zdrobnienia w języku komunikacji? Na co dzień zdrobnienia są używane przede wszystkim, jeśli mówiący chce podkreślić swoje uczucia w stosunku do danej rzeczy/osoby. Zdrobnienia są zwykle wykorzystywane w przypadku, kiedy dana osoba chce przemówić do kogoś/czegoś z czułością, akcentując swoje przyjazne odczucia. Jaka rolę natomiast mogą pełnić zdrobnienia w literaturze? Podobnie jak w przypadku języka codziennego, często przeznaczeniem zdrobnień jest podkreślenie ciepłych, serdecznych relacji lub okazanie czułości. 

Zdrobnienia w literaturze mogą być wykorzystywane także, jako sposób na zaakcentowanie realności używanego przez postacie literackie języka. Na co dzień zdrobnienia znajdują się w powszechnym użyciu, dlatego ich występowanie w utworach literatury jest całkowicie naturalne. Zdrobnienie może być techniką akcentującą zaangażowanie w relacje z daną osobą/przedmiotem lub sentyment. 

Jednocześnie jednak należy pamiętać, że zarówno w literaturze, jak i w języku potocznym, używanie zdrobnień nie zawsze ma wyłącznie aprobujący, życzliwy charakter. Czasami zdrobnienie jest wyrazem lekceważenia lub kąśliwości. Bywa, że zdrobnienia są użytkowane sarkastycznie i mają na celu wprowadzenie drobnej uszczypliwości. Na przykład, chcąc użyć złośliwie, sarkastycznie słowa panicz, można użyć wyrażenia – paniczyk. 

PODSUMUJMY: zdrobnienia to rozwiązania językowe stosowane zarówno w literaturze, jak i w mowie potocznej. W obu przypadkach pełnią stosunkowo podobną funkcję, najczęściej mając na celu podkreślić życzliwy, uczuciowy i serdeczny stosunek do określonej osoby/przedmiotu czy zjawiska.