![Motyw dziecka w literaturze. Jak go interpretować? Motyw dziecka w literaturze. Jak go interpretować?](https://skupszop.pl/storage/images/blog/580e4534acf8141ac766188481ab41de.jpg)
Motyw dziecka w literaturze. Jak go interpretować?
Popularność poszczególnych motywów literackich zmieniała się na przestrzeni kolejnych epok. Istnieje jednak całkiem długa lista toposów, które mają ponadczasowy charakter i pojawiały się w twórczości pisarzy i poetów w zasadzie od czasów starożytnych. Jednym z nich jest na przykład motyw dziecka w literaturze. W dzisiejszym wpisie przeanalizujemy przykłady dzieł, w których jest on realizowany.
Czym jest motyw dziecka?
Dziecko w literaturze było na przestrzeni wieków pokazywane na wiele różnych sposobów. Najczęściej wykorzystywany był motyw dziecka i dzieciństwa w literaturze, w którym autor nawiązywał do sentymentów związanych z czasem młodości. Poza tym, dziecko często było opisywane jako szczera, bezpretensjonalna istota. Motywowi dziecka w wielu przypadkach towarzyszył motyw domu rodzinnego w literaturze, pokazywany jako kraina wiecznej szczęśliwości lub wręcz przeciwnie – trudnych, traumatycznych doświadczeń. Motyw dziecka służył także jako pretekst do przedstawiania więzi rodzicielskich, takich jak relacje ojca z synem w literaturze czy, jeszcze bardziej popularny, motyw matki.
Motyw dziecka w literaturze różnych epok
Analizując motyw dziecka w literaturze różnych epok, da się zauważyć, że stosunkowo niewiele uwagi dzieciom poświęcano w czasach średniowiecza, kiedy autorzy byli skupieni przede wszystkim na szeroko pojętych tematach religijnych. W literaturze romantycznej dzieci jako bohaterowie pojawiały się zdecydowanie częściej – charakterystyczne było wówczas akcentowanie ich beztroski i niewinności. W tym okresie popularną realizacją motywu dziecka było wracanie do czasów dzieciństwa i ich idealizowanie. Motyw dziecka w literaturze romantycznej był traktowany poważnie, dlatego dzieci w tym czasie stały się ważnym bohaterem literackim. W czasach pozytywistycznych dziecko natomiast było tematem opisywanym z punktu widzenia zagadnień społecznych. Autorzy koncentrowali się na losach dzieci, często pokazując ich niedolę.
Motyw dziecka w literaturze – przykłady
Motyw dziecka pojawia się zarówno w lekturach szkolnych, jak i innych dziełach literatury pięknej. Jak już wcześniej wspomnieliśmy – przedstawianie dziecka i dzieciństwa to jeden z najpopularniejszych tematów literackich. W jakich tekstach kultury realizowany jest motyw dziecka?
„Dobra pani” Elizy Orzeszkowej. Tytułowa dobra pani to zamożna wdowa, która nie ma własnych dzieci i decyduje się na przygarnięcie sieroty, ale po latach, kiedy dziewczynka zaczyna dorastać, kobieta zaczyna się nią nudzić i ostatecznie sierota trafia pod opiekę innych osób. Motyw dziecka wykorzystano oczywiście w celach dydaktycznych, żeby potępić postawę wdowy, która potraktowała dziecko jak zabawkę.
„W pusty i w puszczy” Henryka Sienkiewicza. Powieść Sienkiewicza przedstawia historię Stasia i Nel – dwojga dzieci, które po uwolnieniu się z rąk porywaczy zaczynają swoją wędrówkę przez Afrykę. Staś z nieco zarozumiałego chłopca staje się odpowiedzialnym obrońcą małej Nel.
„Janko Muzykant” Henryka Sienkiewicza. Znana nowela Henryka Sienkiewicza, w której autor opisuje wiejskiego chłopca – Janka, zafascynowanego muzyką. Chłopiec zakrada się do dworu, żeby dotknąć skrzypiec i zostaje skazany na chłostę, w wyniku której umiera. Nowela pokazuje trudną sytuację edukacyjną chłopskich dzieci, których pochodzenie utrudniało naukę.
„Oskar i pani Róża” Erica Emmanuela Schmidta. W powieści autor pokazuje niezwykłą przyjaźń nieuleczalnie chorego chłopca i wolontariuszki – bardzo niesztampowej postaci w literaturze.
Motyw śmierci dziecka w literaturze
Motyw dziecka w literaturze i sztuce niekiedy jest przedstawiany również z perspektywy śmierci. Najsłynniejszymi przykładami będą oczywiście „Treny” Jana Kochanowskiego – krótkie utwory żałobne poświęcone jego zmarłej córce, Urszuli. Ten motyw realizuje również wspomniana wyżej powieść „Oskar i pani Róża”, nowela „Janko Muzykant” czy nowela „Antek” Bolesława Prusa, w której przedstawione jest śmierć siostry głównego bohatera – Rozalki, która zmarła na skutek prymitywnych sposobów leczenia.
Motyw dziecka i dzieciństwa w literaturze: podsumowanie
Interpretacji motywów dziecka jest bardzo wiele. Dzieci w literaturze były synonimem beztroski, bardzo często dzieciństwo przedstawiano idyllicznie, ale motyw dziecka może mieć również smutniejszą stronę, przedstawiając problematykę śmierci i krzywdy, ktorych dzieci doznają z uwagi na młody wiek lub trudną sytuację materialną.
Również warte przeczytania
Sprzedaj książki
Wypłaciliśmy już 28 472 444 zł za sprzedane książki w Skupszop.pl
Polecamy sprawdzić
Powiązane wpisy
18 lipca 2022
5 kwietnia 2022
18 lipca 2022
2 listopada 2021
12 października 2021
28 października 2021
18 września 2021
Komentarze
Brak komentarzy...
Dodaj komentarz
Zaloguj się na swoje konto, aby mieć możliwość komentowania. Przejdź do strony logowania.