11 marca 2026

Jak zacząć czytać więcej i polubić czytanie książek?

7 min

Dla jednych dziesięć książek przeczytanych w ciągu roku to sukces, dla innych – to dopiero rozgrzewka. I choć przecież chodzi w tym przede wszystkim nie o ilość, a o przyjemność, rozwój i poszerzanie granic wyobraźni, to nie bez powodu tak wiele osób zastanawia się, jak zacząć czytać książki lub jak wskoczyć na wyższy poziom czytelniczego wtajemniczenia. Jeśli jesteś jedną z nich, wypróbuj te sprawdzone sposoby.

Jak zacząć czytać książki?

Zadajesz sobie pytanie: jak polubić czytanie książek? Przede wszystkim unikaj skupiania się na tym, że musisz to robić. To pułapka, w którą często dają się złapać osoby nieczytające. Zamiast przykrego obowiązku, staraj się dostrzegać w tym czas na rozwój i rozrywkę, ucieczkę od codziennych obowiązków, prezent, który podarujesz samemu/samej sobie, aż muszę czytać zamieni się w chcę czytać.

Pamiętaj, że nawet 20 minut dziennie w tym przypadku naprawdę robi różnicę. Nie czekaj na idealny moment. Kilkadziesiąt minut lektury przed snem albo podczas jazdy komunikacją publiczną wystarczy, aby po miesiącu być o jedną książkę (albo kilka) do przodu. Dodatkowo czytanie może pomóc ci się wyciszyć przed nocą lub umilić dojazdy do pracy, szkoły albo na uczelnię. Zajrzyj też do naszego poradnika, w którym objaśniamy jak nauczyć się szybko czytać.

Miej także książkę zawsze pod ręką. Kieszonkowe wydania nie zajmują wiele miejsca w torebce lub plecaku, a dzięki nim sięgnięcie po lekturę zamiast bezmyślnego przeglądania treści w internecie będzie możliwe niezależnie od tego, gdzie złapie Cię wolna chwila w ciągu dnia. Daj szansę krótszym formom. Zamiast od razu porywać się na bardzo obszerne książki lub wielotomowe serie, spróbuj zacząć od krótkich reportaży, lekkich komedii kryminalnych lub trzymających w napięciu thrillerów, które łatwiej jest skończyć, a dzięki temu – szybciej poczuć satysfakcję.

Jeśli w trakcie czytania poczujesz, że sięgnięcie po ten konkretny tytuł było pomyłką, nie zniechęcaj się do czytania w ogóle. Pozwól sobie na DNF (z ang. did not finish), czyli po prostu książkę, której nie dokończyłeś/dokończyłaś. Niezależnie od powodów – fabuła skręciła w dziwnym kierunku, denerwował Cię główny bohater, lektura rozminęła się z Twoimi oczekiwaniami – możesz odłożyć ją bez wyrzutów sumienia albo wrócić do niej za jakiś czas.

Co jeszcze warto zrobić, aby zacząć czytać książki? Zbuduj swój własny rytuał czytania. Zaplanuj czas spędzony z lekturą tak, jak planujesz inne czynności w ciągu tygodnia. Wybranie stałej pory (w drodze, wieczorami, w weekendy) pomoże Ci wyrobić i utrwalić w sobie ten nawyk. Stwórz sobie komfortową przestrzeń do czytania, która będzie wywoływała w Tobie dobre skojarzenia.

Od jakich książek zacząć czytać?

W pierwszej kolejności warto sięgać po lektury, które są zgodne z Twoimi upodobaniami, zainteresowaniami i preferencjami. Co to oznacza w praktyce? Jeśli chciałbyś/chciałabyś otaczać się literaturą obyczajową lub książkami fantasy, to niekoniecznie może Ci być łatwo zaczynać przygodę z czytaniem od modnych kryminałów noir czy popularnych thrillerów.

Jak wybrać odpowiednie książki?

Po pierwsze – zastanów się, jaka ostatnio przeczytana książka przyniosła Ci radość lub czystą rozrywkę. Przypomnij sobie gatunek, autora, zapamiętany z niej motyw, który Cię zainteresował.
Po drugie – spróbuj określić, co w tej książce było dla Ciebie szczególnie atrakcyjne: sposób prowadzenia narracji, kunsztowny język, tematyka, dynamicznie zmieniająca się akcja, sposób kreacji bohaterów lub świata przedstawionego.
Po trzecie – poszukaj innych książek, które mają te cechy. Mnóstwo informacji na ten temat znajdziesz w internecie, na popularnych portalach czytelniczych i forach tematycznych. W SkupSzopie możesz też przeglądać tytuły według występujących w nich motywów, np. książki o mafii lub książki z motywem enemies to lovers.

Jedni lubią przeczytać cały tom od deski do deski, zanim sięgną po następną lekturę, drugim natomiast najlepiej czyta się, przeskakując pomiędzy różnymi opowieściami. Jeśli czujesz, że potrzebujesz odmiany, ale nie chcesz porzucać książki na dobre w połowie, daj sobie czas, aby do niej wrócić. Przygotuj sobie tytuły „rezerwowe” na pokonanie ewentualnego zastoju czytelniczego – mogą być to inne dzieła autorów-pewniaków, kontynuacje lubianych serii lub po prostu książki z wartką fabułą i ciekawymi bohaterami. Wielu czytelników thrillerów poleca na początek np. książki Freidy McFadden, B.A. Paris lub Sebastiana Fitzka, które mają tzw. niski próg wejścia: gwarantują angażująca historię z zagadką w tle, wartką akcją i mnóstwem przewrotnych plot twistów, które pozwalają utrzymać uwagę czytelnika od pierwszej do ostatniej strony.

A co robić, kiedy nie masz pomysłu na kolejną lekturę? Łap inspiracje od innych. Trafna rekomendacja często skraca drogę do dobrej lektury i pomaga uniknąć rozczarowania. Prężnie rozwijają się polskie bookmedia, czyli profile poświęcone książkom na YouTubie, Instagramie czy TikToku, które mogą być przydatne do wyłapywania wartych uwagi nowości. Jeśli celujesz bardziej w literaturę piękną, zwracaj uwagę na zestawienia i recenzje publikowane przez redakcje tematycznych programów, portali i czasopism oraz listy laureatów prestiżowych literackich nagród.

Jak czytać więcej książek?

Udało Ci się wypracować swoją czytelniczą rutynę, ale zastanawiasz się, co zrobić, aby czytać jeszcze więcej książek? Zacznij od najprostszego – ogranicz rozpraszacze. Jeśli masz wrażenie, że książka zbyt często przegrywa walkę o Twoją uwagę z mediami społecznościowymi lub innymi formami rozrywki, są na to sposoby. Sięgaj głównie po papierowe wydania, wyłącz telewizor, wycisz powiadomienia w telefonie lub puść w tle muzykę, która pomaga ci się skupić (jeśli to lubisz). Na naszym blogu znajdziesz więcej wskazówek na temat tego, jak lepiej skoncentrować się podczas czytania.

Przygotuj swój własny, skrojony na miarę plan czytelniczy. Przy dużej liczbie lektur działanie ad hoc może nie zdać egzaminu. Na których tytułach zależy Ci w danym miesiącu lub roku? Pamiętaj, aby zostawić też przestrzeń na ciekawe nowości wydawnicze i spontaniczne decyzje. Weź pod uwagę, kiedy będziesz mieć więcej czasu (np. podczas planowanego urlopu, przerwy świątecznej, chłodnych wieczorów). Zapisz sobie to wszystko, a dzięki temu nie zmarnujesz czasu na niepotrzebne zastanawianie się, co czytać dalej, i nie zgubisz się w morzu wydawniczych premier.

A może zdarza Ci się kupować książki i trzymać je w nieskończoność na półce, w nadziei na to, że kiedyś nadejdzie ich szczęśliwy dzień? Japończycy mają nawet na to specjalne określenie: tsundoku. Nie ma nic złego w oczekiwaniu na odpowiedni nastrój, jeśli jednak blokuje Cię to przed sięgnięciem po bardziej interesujące tytuły, działaj: wymieniaj się z książkami ze znajomymi lub na forach czytelniczych, kupuj lektury z drugiej ręki, sprawdź zasoby lokalnej biblioteki.

Na koniec najważniejsze – nie nakładaj na siebie presji. Nic tak nie zniechęca do działania, jak poczucie, że nie realizujemy swojego planu wystarczająco dobrze. Lepiej przeczytać kilka-kilkanaście tomów w ciągu roku, ale czerpać z tego radość i znaleźć czas, aby wsłuchać się w to, co w nas poruszyły, niż prześlizgiwać się przez lektury w pośpiechu, bez uważności i zaangażowania. Pamiętaj, kilka książek w głowie znaczy więcej niż dziesiątki tylko na półkach.