29 kwietnia 2019
Jak powstała pierwsza książka?

Jak powstała pierwsza książka?

5 min

Lubisz czytać książki? Masz swoje ulubione pozycje literackie, które wywarły wpływ na Twoje życie? A czy wiesz, jak w rzeczywistości wyglądała historia i w jakich okolicznościach powstała pierwsza na świecie książka? Dzisiaj spróbujemy sobie uchylić rąbka tajemnicy na temat tego, jak toczyła się historia powstania książki i druku. Kiedy powstała pierwsza książka drukowana? I dlaczego druk był tak ważny dla upowszechnienia się wiedzy?

Kiedy powstała pierwsza książka?

Pismo towarzyszy człowiekowi od wielu wieków i stanowi jeden z fundamentów rozwoju naszych cywilizacji. Pojawia się więc oczywiste pytanie: w jakim momencie pojawiły się pierwsze książki do czytania? Co miało na to wpływ? Kiedy powstała książka i przede wszystkim: co zmieniło powstanie książki? Zacznijmy od tego, że protoplastą współczesnych książek były rozwiązania stosowane już w starożytności, na przykład w starożytnej Grecji i starożytnym Rzymie. Co więcej – w starożytności działały biblioteki! Bardzo możliwe, że słyszałaś/słyszałeś chociażby o słynnej Bibliotece Aleksandryjskiej. 
 
Z czasem, zamiast wcześniejszych zwojów, zaczęto wykorzystywać tak zwane kodeksy, które charakteryzowało połączenie wszystkich kartek w miejscu określonego obrzeża. To rozwiązanie jest wykorzystywane również dzisiaj. Idź do swojej biblioteczki, weź książkę i sprawdź, jak jest ona zbudowana, najprawdopodobniej jej kartki są sklejone ze sobą na ich dłuższym brzegu.
 
Odpowiadając na pytanie, jak powstały książki trzeba pamiętać, że był to proces, a stosowane techniki itp. zmieniały się na przestrzeni wieków. Przykładowo, w średniowieczu w wielu zakonach funkcjonowały specjalne skryptoria, w których wyznaczeni do tego zakonnicy przepisywali księgi. To była żmudna praca, wymagająca bardzo dużego skupienia. Następnie rękopisy były obficie ozdabiane i oprawiane. Iluminacje, czyli wykonywane przez iluminatora motywy zdobnicze, w wielu przypadkach przypominały małe dzieła sztuki i były dopracowane w najdrobniejszych szczegółach. Ręczne przepisywanie książek było czasochłonne i wymagało bardzo dużych nakładów pracy, dlatego książki w tamtym okresie były niezwykle kosztowne, co decydowało o tym, że ich posiadanie stanowiło luksus zarezerwowany dla zamożnych osób. Wiedza była więc egalitarna.

Pierwsze drukowane książki

Co w takim razie z drukiem? Jak w praktyce wyglądała historia książki i druku? Kiedy rzeczywiście została wydrukowana pierwsza książka i w jaki sposób wpłynęło to na książkowe losy świata? Otóż, należy pamiętać, że to właśnie rozwój druku umożliwił upowszechnienie książek. Długie godziny spędzone w skryptorium na ręcznym przepisywaniu książek versus druk na dużą skalę – chyba nie trzeba wyjaśniać co jest łatwiejsze, potrzebuje mniej nakładów pracy i czasu, a więc w konsekwencji będzie tańsze, prawda? Teraz czas na konkrety: kiedy wydrukowano pierwszą książkę? Za najstarszą drukowaną książkę, która przetrwała do czasów współczesnych uważa się „Diamentową Sutrę”, pochodzącą z dziewiątego wieku naszej ery. 
 
Co więcej, warto pamiętać, że wbrew pozorom to wcale nie Jan Gutenberg opracował pierwsze ruchome czcionki. Okazuje się, że w Europie powstały one dopiero w piętnastym wieku, mimo że wcześniej używano ich w Chinach. Gutenberga uznaje się jednak za ojca nowatorskiego druku, między innymi, ze względu na to, jak budował czcionki, a wydrukowanie Biblii przyniosło mu rozpoznawalność. Rozwój druku na przestrzeni kolejnych stuleci doprowadził nas do współczesnej sytuacji, kiedy książki są na wyciągnięcie ręki i wiele osób może sobie bez problemu pozwolić na ich zakup. W związku z tym, upowszechnienie druku i spadek ceny książek zadecydował o tym, że wiedza przestała być zarezerwowana wyłącznie dla wąskiego grona wybrańców, którzy dysponowali wystarczającymi zasobami finansowymi.
 
REASUMUJĄC: dowiedzieliśmy się, że pierwsze książki na świecie odbiegały w swojej postaci od tego, co współcześnie nazywamy książką. W starożytnym Rzymie i starożytnej Grecji pisano na zwojach, a następnie zaczęto używać nowej formy określanej mianem kodeksu. Historia książki drukowanej jest długa i pokazuje, jaką drogę musiała przejść ludzkość do momentu, w którym druk jest nie tylko powszechny, ale przede wszystkim – bardzo nowoczesny. Początkiem jest oczywiście historia książki rękopiśmiennej, kiedy posiadanie książek było zarezerwowane dla osób zamożnych. Dzisiaj koszt książki drukowanej w Polsce oscyluje w granicach kilkunastu – kilkudziesięciu złotych, dzięki czemu możemy bez problemu korzystać z wiedzy, jaką książki mogą nam zaproponować.

Komentarze

Brak komentarzy...

Dodaj komentarz
Tekst musi mieć więcej niż 50 i mniej niż 20000 znaków.

Dodaj komentarz

Zaloguj się na swoje konto, aby mieć możliwość komentowania. Przejdź do strony logowania.

Również warte przeczytania

Sprzedaj książki

Wypłaciliśmy już 27 236 635 zł za sprzedane książki w Skupszop.pl

Kamera

Korzystaj wygodnie z naszej aplikacji