27 maja 2019

Co to jest literatura fantasy i które książki warto przeczytać z tego gatunku?

10 min

Miłośnicy czytania mają dzisiaj do dyspozycji wiele gatunków literackich, co pozwala im wybrać ten, który najlepiej wpisuje się w ich indywidualne zainteresowania i preferencje. Jeżeli uwielbiasz tajemniczy, odrobinę baśniowy klimat, sięgnij po najlepsze książki fantasy. Co to jest fantastyka? Dlaczego książki fantastyczne mogą się okazać interesującym uzupełnieniem Twojej biblioteczki? Jakie ciekawe książki fantastyczne warto przeczytać? Spróbujemy odpowiedzieć na te pytania!

Czym jest literatura fantasy i kiedy powstała?

Dobre książki fantasy mogą przypaść do gustu osobom, które są wielkimi fanami niesamowitych, kreatywnych opowieści. Co to znaczy: literatura fantasy? Literatura fantastyczna to jeden z gatunków literackich, w przypadku którego fabuła zawiera, na przykład, elementy związane bezpośrednio z magią. Dla literatury fantasy charakterystyczne jest tworzenie miejsca zdarzeń nieistniejącego w rzeczywistym świecie. Przykładem może być chociażby słynna trylogia J. R. R. Tolkiena – „Władca Pierścieni”, której akcja rozgrywa się w Śródziemiu, a bohaterami, poza ludźmi, są również elfy czy krasnoludy.

Wiesz już, co to jest literatura fantasy. Ale, ale…skąd właściwie wziął się ten gatunek literacki? Jego korzeni możesz szukać w bajkach, mitach i ludowych podaniach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Pisarzy fantasy często inspirują również dawne, przedchrześcijańskie wierzenia. Panteon bogów, boginek czy pradawnych demonów w wielu przypadkach jest zarzewiem do stworzenia oryginalnej, trzymającej w napięciu historii. W przygodach wiedźmina Geralta pojawiają się driady z Brokilonu, Katarzyna Berenika Miszczuk w cyklu „Kwiat Paproci” za to pełnymi garściami czerpie z mitologii i kultury Słowian, a Jakub Ćwiek w swojej serii książek „Kłamca” posiłkuje się mitologią Wikingów.

Cechy literatury fantasy

Odpowiedzieliśmy sobie na pytanie – co to jest fantasy? Teraz zastanówmy się, czym właściwie charakteryzuje się literatura fantasy? Po pierwsze, jak wspomnieliśmy wyżej, w książkach fantasy znajdziesz wiele elementów, które nie występują w świecie rzeczywistym: wyimaginowane miejsca i czasy, postacie, takie jak elfy, trolle, dziwożony itp. Po drugie: zdarzenia przedstawione w książkach fantasy nie muszą odpowiadać zasadom świata rzeczywistego. Cechy dobrej książki fantasy sprawiają, że jest to znakomita rozrywka, ale jednocześnie warto pamiętać, że w wielu przypadkach tworzenie świata fantasy jest dla autorów sposobem na przemycenie uniwersalnych wartości.

Czy warto czytać książki fantastyczne?

Dlaczego fajne książki fantasy to element, który powinien uzupełnić Twoją biblioteczkę? Co nam daje czytanie książek fantastycznych? Przede wszystkim ze względu na fakt, że naprawdę dobrze napisane, ciekawe książki fantasy są w stanie zabrać Cię w niezapomnianą podróż i podarować mnóstwo wrażeń płynących z niezapomnianej lektury. Co więcej, najlepsze książki fantastyczne to znakomita pożywka dla Twojej wyobraźni. Najciekawsze książki fantasy mogą również stać się znakomitym pomysłem na prezent, zwłaszcza jeśli chcemy adresata podarunku zaznajomić z tym gatunkiem literackim. Warto zresztą pamiętać o korzyściach, jakie generalnie płyną z czytania. Książki poszerzają nasze słownictwo, pozwalają zapomnieć o codziennych problemach, a dodatkowo często przekazują istotne wartości i prawdy życiowe.

Jakie książki fantasy warto przeczytać?

Jesteś miłośnikiem fantastyki? Dopiero chcesz wejść w świat tego rodzaju literatury i zastanawiasz się, jaki jest absolutny top książek fantasy? Zebraliśmy kilka ciekawych propozycji! Jakie książki fantasy warto przeczytać?

Propozycja nr 1. Trylogia „Władca Pierścieni” J. R.R. Tolkien. „Drużyna pierścienia”, „Dwie wieże” i „Powrót króla” to zdecydowanie książki – legendy. Historia hobbita Frodo Bagginsa i jego przyjaciół: elfa Legolasa, krasnoluda Gimliego, ludzi – Boromira i Aragorna oraz trzech hobbitów – Sama, Pippina i Merry’ego jest nie tylko pasjonująca, pełna przygód i zwrotów akcji, ale przede wszystkim pouczająca. Z książek Tolkiena można się wiele dowiedzieć na temat natury władzy i tego jak nadmierne jej pożądanie może doprowadzić do złych skutków. „Władca Pierścieni” to również opowieść o przyjaźni, która nigdy nie zawodzi, ludzkich błędach i możliwości ich naprawy oraz zjednoczeniu w obliczu wspólnego wroga, które nie zawsze przychodzi łatwo.

Propozycja nr 2. „Pieśń Lodu i Ognia” G. R. R. Martin. Jeżeli zapytasz zapalonych czytelników: jakie książki fantasy polecacie, ta pozycja prawdopodobnie pojawi się, jako jedna z propozycji. Dlaczego? G.R.R. Martin stworzył niesamowity świat, z jednej strony pełen okrucieństwa, ale mimo wszystko nie brakuje w nim uniwersalnych wartości, takich jak miłość do ojczyzny, wierność przyrzeczeniom i przyjaciołom czy dbanie o członków rodziny. „Pieśń Lodu i Ognia” to porywający cykl opowieści, które trzymają czytelnika w napięciu.

Propozycja nr 3. „Saga o wiedźminie”. Andrzej Sapkowski. Książki, których głównym bohaterem jest wiedźmin Geralt są absolutną klasyką polskiej fantastyki. Każda książka fantasy z tego cyklu jest godna polecenia. Dlaczego? Oryginalny pomysł, precyzyjnie stworzony świat, trzymająca w napięciu historia i wiele zabawnych elementów fabuły – to tylko niektóre z powodów, dla jakich warto sięgnąć po przygody Geralda, wiedźmina zakochanego w Yennefer.

Propozycja nr 4. „Cykl inkwizytorski” Jacek Piekara. Ten oryginalny cykl opowiadań to dobre polskie książki fantasy, wciągające czytelnika już od pierwszych stron. Mordimer Madderin jest inkwizytorem żyjącym w świecie, w którym Jezus Chrystus wcale nie umarł na krzyżu. Przygody Mordimera są pasjonującą lekturą, która jednocześnie trzyma czytelnika w napięciu.

Propozycja nr 5. „Nigdziebądź” Neil Gaiman. Jeżeli zastanawiasz się, jakie książki fantastyczne warto przeczytać, to pozycja właśnie dla Ciebie! Dowiedz się, jak się żyje w Londynie Pod, kto szuka Drzwi i dlaczego grozi jej niebezpieczeństwo (tak, jej!) oraz jak skończą się przygody Richarda ze światem, którego istnienia nawet nie podejrzewał.

Propozycja nr 6. „Pan Lodowego Ogrodu” Jarosław Grzędowicz. Cztery tomy przygód Vuko Drakkainena to dobre książki fantastyczne, które mogą wciągnąć Cię bez reszty. Drakkainen ma nietypową misję: musi polecieć na planetę Midgaard, a jego zadaniem jest uratowanie pracujących tam członków ekipy naukowej z Ziemi. Na miejscu okazuje się jednak, że Drakkainen, który spodziewał się klasycznej misji ratunkowej, stanie przed wieloma innymi wyzwaniami, a nie wszyscy naukowcy z Ziemi będą chcieli chętnie na nią wrócić.

Propozycja nr 7. Cykl „Kwiat Paproci” Katarzyna Berenika Miszczuk. Co warto przeczytać z fantastyki? Ten cykl książek przypadnie do gustu miłośnikom fantastyki z domieszką wątku miłosnego. Gosia i Mieszko to nietypowa para. Ona odbywa staż u Szeptuchy, a on…dowiedzcie się sami! W świecie stworzonym przez autorkę, Polska nie przyjęła chrztu i pozostała wierna słowiańskim bóstwom, dlatego przy okazji możesz się wiele dowiedzieć o wierze naszych przodków, obrzędach i przesądach.

Propozycja nr 8. Cykl demoniczny Peter V. Brett. Co powiesz na świat, w którym po zmroku z Otchłani wychodzą demony, a ludzie mogą jedynie chronić się w zabezpieczonych runami domostwach i czekać ranka? Właśnie w takiej rzeczywistości musi żyć Leesha, która całkiem niespodziewanie stanie się adeptką zielarstwa, Arlen, który w wyniku ataku demonów stracił matkę i Rojer, utalentowany uczeń minstrela. Jednak okazuje się, że gdzieś w dalekiej Krasji ludzie walczą z demonami, poczytając to za największy honor.

Propozycja nr 9. „Wampir z M-3” Andrzej Pilipiuk. Lubisz opowieści o wampirach? W takim razie – to książka dla Ciebie. Nie spodziewaj się jednak romantycznych uniesień i przystojnych bohaterów. Dwa warszawskie wampiry żyją w rzeczywistości komunistycznej Polski i ich również dotykają problemy z zaopatrzeniem. Igor i Marek pracują w fabryce, jak zwyczajni ludzie, ale nagle pod ich opiekę trafia Gosia – świeżo upieczona wampirzyca, którą muszą wprowadzić w nową rzeczywistość. Jeśli polubisz przygody trójki warszawskich wampirów, sięgnij również po kolejne pozycje z tej serii „Wampir z MO” oraz „Wampir z KC”.

Propozycja nr 10. Cykl „Zastępy anielskie” Maja Lidia Kossakowska. Teraz coś dla wielbicieli aniołów, ale uważaj – może się okazać, że anioły wcale nie są takie grzeczne, jak dotąd myślałaś(eś)! Anielskie zastępy mają takie same wady jak ludzie i nie zawsze są tak kryształowi, jak byśmy tego oczekiwali.

Oczywiście, wyżej przedstawiliśmy Ci tylko niektóre z możliwych propozycji. Jeśli uwielbiasz polską fantastykę sięgnij również po cykl książek o księżniczce Achai Jarosława Grzędowicza, zbiory opowiadań Andrzeja Pilipiuka, inne książki Mai Lidii Kossakowskiej, pozycje Anety Jadowskiej, Katarzyny Bereniki Miszczuk, książki Jakuba Ćwieka, Jacka Komudy, Marty Kisiel czy Adama Przechrzty. Masz mnóstwo możliwości. Polska literatura fantastyką stoi! Dzięki temu wybierzesz taką tematykę, która w największym stopniu odpowiada Twoim indywidualnym zainteresowaniom.

ZAPAMIĘTAJ!

• Literaturę fantasy tworzą książki, w których fabułę wplecione są nadnaturalne, magiczne elementy. Autorzy niekiedy rezygnują z umiejscowienia akcji w czasie i miejscu rzeczywistym, tworząc własne światy. W książkach fantastycznych często występują istoty, których próżno szukać w rzeczywistości: anioły, wampiry, trolle, demony, elfy itp.

• Jednym z najbardziej znanych cyklów, po które z pewnością warto sięgnąć jest „Władca Pierścieni” trylogia autorstwa J. R. R. Tolkiena mająca rzesze fanów na całym świecie. Inną opcją będzie cykl „Świat Dysku” stworzony przez Terry’ego Pratchetta.

• Jeśli jesteś fanem fantastyki lub dopiero zaczynasz swoją przygodę z tym rodzajem literatury, sięgnij po książki polskich autorów: Andrzeja Sapkowskiego, Jarosława Grzędowicza, Mai Lidii Kossakowskiej, Jakuba Ćwieka, Jacka Komudy czy Jacka Piekary. Jeżeli chcesz się zapoznać z literaturą zagraniczną, Twoją uwagę powinny zwrócić dzieła takich autorów, jak: Peter V. Brett, Trudi Canavan, G. R. R. Martin, Brandon Sanderson, Neil Gaiman oraz Anne Bishop.

• Początków literatury fantastycznej można się doszukiwać w podaniach i legendach ludowych, które częstą są inspiracją dla autorów książek.