JASZCZUR/ZŁOTA

"Jaszczur", powieść Balzaka wydana w sierpniu 1831 roku, powstała podczas jego wczesnego etapu twórczości, zaraz po sukcesie takich dzieł jak "Fizjologia małżeństwa" i "Szuani". Proces pisania tej książki był nieco chaotyczny; Balzak nie stworzył dokładnego planu, lecz miał jasno wyobrażone sceny oparte na własnych doświadczeniach, które chciał osadzić w fantastycznej fabule. Choć w tym okresie Balzak nie osiągnął jeszcze pełni swojego artystycznego potencjału ani perfekcji w realizacji zamierzeń, "Jaszczur" wyróżnia się romantycznym podejściem, w którym elementy fantastyczne splatają się z realistycznym tłem.Akcja powieści rozgrywa się w epoce bliskiej czasom autora, zaraz po rewolucji lipcowej i wstąpieniu na tron Ludwika Filipa. Głównym bohaterem jest młody Rafael de Valentin. Po utracie ostatnich pieniędzy w kasynie popada w rozpacz i zamierza odebrać sobie życie. Los jednak prowadzi go do sklepu z antykami, gdzie spotyka tajemniczego starca, który pokazuje mu skórę jaszczura z sanskrytem. Zgodnie z inskrypcją, posiadacz skóry będzie mógł spełnić każde swoje pragnienie, ale każdy kolejny życzenie spowoduje jej kurczenie się, aż całkiem zniknie, co oznaczać będzie śmierć właściciela. Rafael, nie zważając na przestrogi starca, postanawia wziąć skórę i zamiast myśleć o samobójstwie, decyduje się na życie pełne przyjemności i beztroski.