St Ives i gdzie indziej

Katalog poświęcony jest głównie dziełom brytyjskich artystów z lat 30. i 60., którzy byli związani ze środowiskiem artystycznym miejscowości St Ives. Ich abstrakcyjne obrazy i rzeźby silnie nawiązywały do otaczającego krajobrazu, będąc wyrazem osobistego doświadczenia obecności w nim. Uzupełnieniem kolekcji są polskie obrazy, które wchodzą w interesujący dialog z brytyjską sztuką.Prace zgromadzone na wystawie manifestują rozwiniętą świadomość przebywania w określonych miejscach, co znacząco wpływa na wybór środków artystycznych. Te, wywodzące się z nowoczesnych formuł artystycznych, z jednej strony odsyłają do unikalnych cech pejzażu, a z drugiej przekazują doświadczenie bycia częścią tego krajobrazu.W kontekście sztuki nowoczesnej, zainteresowanie pejzażem często uaktywniało się w momentach historycznych kryzysów. W Polsce w latach 30., elementy pejzażowe stały się reakcją na trudności gospodarcze tamtych czasów. Prace z tego okresu można rozpatrywać jako poszukiwanie równowagi, zarówno fizycznej, jak i społecznej, w zmieniającym się świecie. Natomiast w sztuce brytyjskiej odniesienia do krajobrazu stają się bardziej intensywne z początkiem II wojny światowej, osiągając szczyt w dwóch dekadach po jej zakończeniu. Wówczas pejzaż stał się inspiracją do przedefiniowania sztuki abstrakcyjnej, zasad kompozycji i samego medium artystycznego.Wystawa przybliża głównie prace artystów związanych ze St Ives, małym portowym miastem na zachodnim krańcu Półwyspu Kornwalijskiego. Artyści tacy jak Wilhelmina Barns-Graham, Sandra Blow, Terry Frost, Roger Hilton, Peter Lanyon, Margaret Mellis, William Scott czy Bryan Wynter stanowili środowisko, które choć nie formalną grupę, wypracowało unikalny idiom artystyczny inspirowany abstrakcyjnymi pracami Barbary Hepworth i Bena Nicholsona. W ich twórczości formalne rozstrzygnięcia były głęboko zakorzenione w doświadczeniach pejzażowych.Artyści związani ze St Ives odznaczali się szczególną wrażliwością na unikalne cechy miejsc, w których działali. Ta postawa pozwoliła na stworzenie dzieł syntetycznych i procesualnych w swojej formie, co znacząco wyróżniało brytyjską sztukę lat 30.-60. XX wieku. Polscy artyści, tacy jak Sasza Blonder, Katarzyna Kobro, Leopold Lewicki, Władysław Strzemiński i Adam Marczyński, w swoich pracach odnajdywali rozmaite paralele z brytyjskimi dziełami. Łącznikiem między tymi dwiema tradycjami stał się Piotr Potworowski, którego twórczość w Polsce w latach 1958-1962 odzwierciedlała koncepcje rozwinięte przez niego w Wielkiej Brytanii. W okresie powojennym doświadczenie krajobrazu brytyjscy artyści traktowali jako bodziec do moralnej i społecznej odbudowy; wydaje się, że ekologiczny wymiar prezentowanych prac może pełnić podobną rolę w dzisiejszym świecie.