Jeździec bez głowy i inne opowiadania

Wydana przez Nową Baśń, niewielka antologia opowiadań Irvinga Washingtona to jedna z najlepszych lektur, z jakimi miałam do czynienia w tym roku. Kupiłam "Jeźdźca bez głowy i inne opowiadania", by sięgnąć po klasyczne tytułowe opowiadanie, o którym słyszałam wiele pochlebnych opinii, a które chciałam porównać z filmem Tima Burtona z 1999 roku o tym samym tytule. Zostałam jednak nim zaskoczona - ale o tym później.

Pierwsze, co rzuciło mi się w oczy, to jakość tego wydania - książka wydana jest w twardej oprawie, na pięknym, lekko żółtym papierze o przyjemnej gramaturze. Każde opowiadanie ilustrowane jest klimatyczną grafiką, która oddaje klimat danej historii napisanej przez Irvinga Washingtona. Książka jest niewielkich rozmiarów, bowiem zawiera jedynie trzy opowiadania z gatunku horroru- “Jeźdźca bez głowy”, “Ripa Van Winkle'a” oraz “Upiornego narzeczonego”. 

Każde z tych trzech opowiadań stało się klasykiem amerykańskiej literatury i pozostało nim, aż do dziś. Nic dziwnego, Irving Washington, pomimo tego, że żył i tworzył w dziewiętnastym wieku, pisał w sposób ponadczasowy i czarujący. Wszystkie trzy opowieści są tak głęboko osadzone w kulturze popularnej, stały się inspiracją dla tak wielu dzieł kultury, że nawet nie znając ich oryginałów, kojarzymy motywy w nich się pojawiające. Twórczością Washingtona inspirował się również znany amerykański reżyser, Tim Burton.

I tu przechodzę do “Jeźdźca bez głowy”. Zaskoczyło mnie jak bardzo Burton zmienił opowiadanie na potrzeby filmu. Wiadomo, uwspółcześnił je i nadał dużo autorskiego tonu, ale gdyby nie identyczne nazwy własne i imiona bohater, nigdy w życiu nie powiedziałabym, że są to historie mające wspólny materiał źródłowy. Dlatego też, jeśli znacie jedynie film z 1999 roku, warto sięgnąć po opowiadanie. Jest naprawdę ciekawe i ma fajny halloweenowy klimat.

Pozostałe dwa opowiadania również były w porządku. Coraz bardziej się przekonuję do tego, by sięgać po takie właśnie krótkie zbiory opowiadań. Czasami książka potrzebuje dużo czasu, żeby się w nią wkręcić, a takie opowiadanie dostarcza całą historię na kilkunastu/kilkudziesięciu stronach. Wiem teraz jedno - z pewnością chcę sięgnąć po pozostałą twórczość Irvinga Washingtona, bo “Jeździec bez głowy i inne opowiadania” podobały mi się bardzo.

To się nazywa prawdziwa Klasyka przez wielkie “K”!

O Irvingu Washingtonie zdarzyło mi się słyszeć już kilka razy wcześniej, zdecydowanie przeważały pozytywne opinie nad negatywnymi. Miałem tego autora “na celowniku”. Wiadomo, klasyk amerykańskiej grozy, “na Zachodzie” porównywalny popularnością z Edgarem Allanem Poe, pozycja obowiązkowa. Amerykański pisarz zasłynął licznymi gotyckimi opowiadaniami z epoki romantyzmu, które dzisiaj można byłoby zakwalifikować jako gatunek horroru. Oparte na legendach i ludowych wierzeniach podbijają serca czytelników po dziś dzień. Inspirował się nimi sam Tim Burton. Ostatnio w Polsce został wydany przez Nową Baśń zbiór najważniejszych opowiadań Washingtona, które ja również zakupiłem i przeczytałem. “Jeździec bez głowy i inne opowiadania” to idealna pigułka, w której można zapoznać się z trzema najważniejszymi opowiadaniami tego twórcy i wyrobić sobie o nim zdanie. 

Te opowiadania to tytułowy “Jeździec bez głowy”, równie znany “Rip Van Winkle” oraz nieco zapomniany “Upiorny narzeczony”. Książka ma zaledwie 130 stron, nie ma w niej za wiele treści, a mimo to czytałem ją z zaciekawieniem i zaangażowaniem. Nie jest to nic spektakularnego, ale czytało mi się je przyjemnie. Na tle innej literatury gotyckiej ten zbiór wydaje się jednak unikatem, bo język opowiadań Washingtona jest plastyczny, prosty i wyzbyty zbędnych archaizmów (choć może to głównie zasługa dobrego polskiego tłumaczenia). Podobały mi się dużo bardziej niż opowiadania Poego czy Stefana Grabińskiego. Z tych trzech zaprezentowanych opowiadań najbardziej przypadł mi do gustu “Upiorny narzeczony”. Miał ciekawy komediowy klimat, który bardzo lubię w horrorach.

Irving Washington przedstawił mi się jako autor solidny. Wszystkie trzy opowiadania miały podobny, wysoki poziom i nie dostrzegam w nich zbytnio wad. “Jeździec bez głowy i inne opowiadania” to dobra lektura, choć myślę, że jeszcze lepiej by mi się go czytało w okolicy Halloween - wtedy ten “spooky” nastrój udzieliłby mi się może nawet bardziej. Warto nadrobić zaległości z tym autorem i przeczytać ten niewielki zbiorek. Polecam.