Harry Hole. Tom 9. Upiory

„Upiory” to książka, która od pierwszych stron zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Nie chodzi tylko o fabułę, ale o sposób, w jaki Nesbo prowadzi historię. To nie jest zwykły kryminał, który odhacza schemat: trup, śledztwo, rozwiązanie. Tutaj od razu widać, że autor chciał powiedzieć coś więcej. Już pierwsza scena, opisana z perspektywy szczura, kompletnie mnie zaskoczyła i ustawiła ton całej opowieści mroczny, brudny, duszny. Oslo w tym wydaniu przypomina miasto, w którym nie da się oddychać, a podziemia narkotykowego świata są przedstawione tak sugestywnie, że aż miałem wrażenie, jakby brud i zapach wilgotnych klatek schodowych wychodził z kart książki.

Harry Hole w tym tomie jest inny niż zwykle, może bardziej przygaszony, ale też dużo bardziej prawdziwy. Zawsze miał swoje demony, ale tutaj widać, że walczy nie tylko ze światem zewnętrznym, ale i z samym sobą. Śledztwo, które prowadzi, niby dotyczy jednego zabójstwa narkomana, ale od początku czułem, że to tylko wierzchołek góry lodowej. Policja ma już swojego sprawcę i dla nich sprawa jest zamknięta, ale Harry nie potrafi przejść obok tego obojętnie. Z czasem całość rozwija się w tak skomplikowaną sieć powiązań, że właściwie każdy rozdział burzy to, co wcześniej wydawało się pewne.

Nesbo w tej książce perfekcyjnie pokazuje, jak bardzo uzależnienie potrafi niszczyć ludzi. Mamy tu monologi narkomanów pisane w pierwszej osobie i to był dla mnie najmocniejszy element powieści. Język, sposób myślenia, rozpacz i desperacja to nie brzmi sztucznie, to brzmi tak, jakby autor naprawdę siedział w głowie człowieka na głodzie. Dzięki temu historia nie jest tylko opowieścią o zbrodni, ale też o całym mechanizmie, który niszczy młodych ludzi i zamienia ich w cienie.

Muszę przyznać, że momentami ciężko było się oderwać od książki, mimo że niektóre fragmenty czytało się wręcz duszno i nieprzyjemnie. To jest właśnie siła Nesbo. On nie upiększa świata, tylko pokazuje go takim, jakim byśmy go pewnie woleli nie oglądać. I dlatego ta powieść tak mocno działa na wyobraźnię. Fabuła jest poprowadzona świetnie, wszystko zazębia się na ostatnich stronach i to w taki sposób, że miałem wrażenie, jakby ktoś nagle włączył światło w ciemnym pokoju. Dopiero wtedy wszystkie szczegóły, które wcześniej wydawały się mało istotne, ułożyły się w spójną całość.

Jeśli ktoś szuka typowego „czytadła” kryminalnego, gdzie łatwo można zgadnąć winnego, to „Upiory” mogą go zaskoczyć. To nie jest prosty kryminał, tylko coś dużo głębszego. Dla mnie to jedna z najlepszych części o Harrym Hole. Nie dlatego, że jest najbardziej widowiskowa, ale dlatego, że zostawia w głowie niepokój na długo po skończeniu lektury.