Czarny ptasior

Opowieść ta przedstawia nieco inną perspektywę niż ta uchwycona przez Jana Tomasza Grossa dotycząca Polaków. Skupia się na losach młodego Żyda, Jerzego Kosińskiego, który, poszukując schronienia podczas okupacji, znalazł je u polskich wieśniaków, ryzykujących własne życie, by go ochraniać. Pomimo tego, że cała społeczność wiejska była świadoma jego prawdziwej tożsamości, nikt z nich nie zdecydował się go zdradzić. Po wojnie Kosiński wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zdobył sławę jako pisarz dzięki publikacji książki „Malowany ptak”. Ta praca, uznawana za autobiograficzną, nigdy nie została przez autora obalona co do swej autentyczności. Opowiadała o żydowskim chłopcu ukrywającym się przed brutalnymi polskimi wieśniakami, wzmacniając wrażenie oskarżenia poprzez szczegóły związane z rzeczywistą miejscowością, w której się ukrywał. Na początku lat 90. Joanna Siedlecka odwiedziła tę wieś i odkryła, jak dalece opis Kosińskiego różnił się od rzeczywistości. Okazało się, że pisarz nie tylko wymyślił swoją historię, ale także nie wyraził żadnej wdzięczności wobec tych, którzy uratowali mu życie. W książce „Czarny ptasior” Siedlecka nie wybiela obrazu polskiej wsi, ale to zdecydowanie nie wieśniacy znad Sanu ponoszą tu moralną odpowiedzialność.