Werner Sombart i kapitalizm, czyli Hassliebe Sześć szkiców ze wstępem

Werner Sombart to postać, która wywołuje wiele emocji w kręgach naukowych Europy, szczególnie w kontekście historii gospodarczej oraz socjologii historycznej, którą współtworzył. Znany jest zarówno jako przyjaciel, jak i krytyk Maxa Webera, ale jednocześnie jego idee nie zyskały odpowiedniego uznania w naukach społecznych przez ostatnie sto lat. Jego krytyczne podejście do teorii wartości Karola Marksa zostało zignorowane przez zarówno marksistów, jak i neoklasyków. Najwybitniejsze dzieło Sombarta, "Der moderne Kapitalismus", było przedmiotem badań w Polsce w początkach XX wieku, ale po II wojnie światowej zainteresowanie tym dziełem znacznie spadło, za wyjątkiem wyjątkowych analiz, takich jak te Fernanda Braudela. Sombart stworzył takie pojęcia, jak „duch kapitalizmu” i „schyłkowy kapitalizm”, ale najbardziej jest kojarzony z kontrowersyjną monografią "Żydzi i życie gospodarcze". Jego przelotna fascynacja narodowym socjalizmem nigdy nie została zapomniana, w przeciwieństwie do Heideggera, mimo że nigdy nie wstąpił do NSDAP. Książka Henryka Szlajfera bada różne aspekty życia i pracy Sombarta, ukazując go jako wszechstronnego badacza. Szlajfer zaprasza czytelników do poznania drogi intelektualnej, która prowadzi od Marksa, przez marksizm i różne formy socjaldemokracji, do skomplikowanego obrazu kapitalizmu. Sombart, choć początkowo sympatyzował z socjaldemokracją, stopniowo się od niej oddalał z powodu zmian biurokratycznych w partii oraz transformacji poglądów jej członków. Jarosław Kilias podkreśla, że przez pryzmat życia Sombarta można odkryć intelektualną historię Niemiec, która ma ogromne znaczenie dla świata. Przemyślenia Sombarta ewoluowały aż do punktu, w którym stał się on prekursorem narodowego socjalizmu, lecz zachował dystans wobec Hitlera. Marcin Kula zaznacza, że wiele wybitnych umysłów, które później zdobyły uznanie, było nieświadomie zafascynowanych faszyzmem i komunizmem jako alternatywą dla dominującego Zachodu, dostrzegając w nich potencjalną gwarancję szybkiego rozwoju. Podobieństwo w ewolucji poglądów wielu intelektualistów, od komunizmu przez rewizjonizm do antykomunizmu, skłania do refleksji nad własnymi przemianami ideologicznymi.