Wasilij Grossman. Pamięć i Listy

Wasilij Grossman, jeden z najważniejszych radzieckich pisarzy XX wieku, pozostawił po sobie bogaty zbiór korespondencji i osobistych dokumentów, które ukazują jego życie zarówno zawodowe, jak i prywatne. Postać Grossmana jest znana przede wszystkim z powieści "Życie i los", która porównywała totalitaryzmy XX wieku – nazizm i stalinizm. Niestety, dzieło to zostało skonfiskowane za jego życia, co dramatycznie zapisało się na kartach historii literatury rosyjskiej.Życie Wasilija Grossmana to nie tylko opowieści o wojnie, których był naocznym świadkiem jako korespondent, uczestnicząc w wydarzeniach od Stalingradu aż po Berlin. To także skomplikowane relacje osobiste, które przybrany syn pisarza, Fiodor Huber, odsłania w zebranych materiałach. Znajdziemy tu historię jego związku z żoną przyjaciela czy burzliwą miłość do partnerki poety Nikołaja Zabołockiego, zakończoną rozstaniem i powrotem do dawnych partnerów.Fiodor Huber nie tylko pokazuje zawiłości życia osobistego Grossmana, ale również jego drogę literacką w trudnych realiach ZSRR. Początki te były pełne sukcesów – opowiadanie "W mieście Berdyczowie" zyskało uznanie samego Gorkiego. Jednak zmieniło się to po wydaniu powieści "Za słuszną sprawę", która spotkała się z ostrą krytyką w 1953 roku. Najdramatyczniejsze wydarzenie miało miejsce osiem lat później, kiedy jego "Życie i los" zostało skonfiskowane – wspomina o tym Huber, podkreślając przełomowy charakter tego zdarzenia w kontekście cenzury literackiej.W książce "Wasilij Grossman. Pamięć i listy" wydanej przez WAB w 2011 roku, Huber, bazując na obszernym archiwum listów i innych dokumentów, kreśli obraz człowieka o niezwykle skomplikowanym charakterze i losie, który rzuca światło na twórczość i życie pisarza w czasach pełnych wyzwań.