Tolo Muszkieter z Dywizjonu 303

Nigdy wcześniej nie powstała taka książka o polskich lotnikach i lotnictwie. Historia Tola Łokuciewskiego, ostatniego dowódcy słynnego Dywizjonu 303, przedstawiona jest z unikalnej perspektywy - jego najbliższej rodziny. Kim był Tolo? To opowieść o dramatycznych wydarzeniach wojennych i dalszych trudnościach po zakończeniu działań wojennych, gdy wrócił do Polski. Jak wyglądał powrót do normalności po 1956 roku - czy rzeczywiście można to nazywać normalnością? Ta książka jest wartościową lekturą zarówno dla młodszych, jak i starszych czytelników. Wszystko zaczęło się niewinnie, od przeglądania rodzinnych albumów z wnukami. Na zdjęciach pojawił się młody, przystojny pilot - mój wujek i ojciec chrzestny, Witold Łokuciewski, zwany Tolem. Opowiadałam Oli i Zosi o jego historii, jego rodzinnym domu, który był także moim, oraz o Kresach i Wileńszczyźnie, skąd wywodziła się nasza rodzina. Krótkie komentarze, które zaczęłam pisać do tych albumów, stały się zalążkiem opowieści, szczególnie gdy na rynku pojawiła się "Sprawa honoru" Lynne Olson i Stanleya Clouda, z Tolem na okładce. Zagłębiając się w rodzinne archiwa, przeglądałam korespondencję, książki, artykuły i wywiady dotyczące Tola. Z tych elementów, oraz z rodzinnych fotografii i wspomnień, powstała pełna narracja o jego życiu. Tolo kojarzy się głównie z bitwą o Anglię i Dywizjonem 303, gdzie był nie tylko pilotem, ale i dowódcą. Jego życiorys obejmuje nie tylko te burzliwe lata wojenne, ale również wcześniejsze i późniejsze epizody: nauka w Szkole Orląt w Dęblinie, trudności po powrocie do Polski, szykany ze strony władz PRL, a także powrót do lotnictwa po 1956 roku i krótki związek z dyplomacją. W książce znalazło się wiele miejsca dla jego rodziny - rodziców, rodzeństwa, żony, dzieci i wnuków. Starałam się te historie wzbogacić relacjami przyjaciół Tola, jego kolegów lotników oraz autorów, którzy o nim pisali. Cytuję jego słowa i wspomnienia, które dzielił jako naoczny świadek wydarzeń. Niezwykłą wartością książki jest kolekcja 123 zdjęć, z których większość nigdy nie była wcześniej publikowana. Autorka dedykuje tę książkę wszystkim, którzy odeszli, jako hołd, i tym, którzy pozostali, aby pamiętali o swoich korzeniach.