Przestępstwo zgwałcenia po nowelizacji. Komentarz

Komentarz dotyczy aktualizacji przepisów dotyczących przestępstw seksualnych, które wejdą w życie 13 lutego 2025 roku. Skupia się na gruntownej analizie zmienionego artykułu 197 § 1 kodeksu karnego, dotyczącego zgwałcenia, wprowadzenia nowego przestępstwa, jakim jest wykorzystanie osoby niezdolnej do autodeterminacji z artykułu 197 § 1a k.k., oraz na modyfikacjach w artykule 198 k.k., które odnoszą się do wykorzystania bezradności lub ograniczonej poczytalności. Ponadto, komentarz bada związek tych zmian z artykułem 199 k.k., odnoszącym się do wykorzystania zależności lub krytycznego położenia drugiej osoby. Autor rozwiewa dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne i zwraca uwagę na praktyczne wyzwania dla systemu sprawiedliwości, jakie mogą wynikać z nowej regulacji. W szczególności, poruszane są kwestie dotyczące warunków świadomej, dobrowolnej, uprzednio udzielonej i możliwej do wycofania zgody, definicji „innego sposobu” doprowadzenia do czynności seksualnej, wprowadzenia odpowiedzialności karnej za zgwałcenie przez zaniechanie, oraz zagadnienia prawnej kwalifikacji relacji seksualnych z udziałem osób nietrzeźwych lub odurzonych. Komentarz analizuje również prawne konsekwencje tzw. tonicznego bezruchu, zgwałcenie z zamiarem ewentualnym oraz złożoność relacji nowego opisu zgwałcenia z innymi rodzajami przestępstw seksualnych. Na uwagę zasługuje także transformacja przestępstw pedofilskich, które zostały zaklasyfikowane jako zgwałcenia, za które grozi kara dożywotniego pozbawienia wolności. Publikacja jest skierowana do praktyków, w tym adwokatów, radców prawnych, sędziów i prokuratorów, jak również akademików. Zainteresuje także organizacje społeczne działające na rzecz praw kobiet, członków parlamentu i legislatorów.