Profesor Weigl i karmiciele wszy

Rudolf Weigl to postać szczególna w historii medycyny, której dokonania miały ogromny wpływ na walkę z tyfusem plamistym. W trakcie I wojny światowej Europę i inne części świata nawiedziły epidemie tej choroby, prowadząc do śmierci milionów ludzi. Przełomowe odkrycie Weigla - szczepionka przeciw tyfusowi - ocaliło niezliczone życia na kontynentach takich jak Azja, Afryka i Europa. Podczas II wojny światowej, w okupowanym Lwowie, Weigl zapewnił ochronę przed śmiercią tysiącom obywateli. Szczególną rolę odegrały tu osoby, które pracowały z nim nad produkcją szczepionki, w tym takie postacie jak poeta Zbigniew Herbert i matematyk Stefan Banach. Brali oni udział w karmieniu wesz laboratoryjnych, z których wytwarzano kluczowy preparat. Dokumentacja z Instytutu Antytyfusowego Rudolfa Weigla była wówczas dosłownie życiową przepustką, chroniącą przed wywózką na przymusowe roboty oraz zapewniającą bezpieczeństwo podczas niemieckich obław.Mimo że Niemcy usilnie starali się przekonać Weigla do podpisania reichslisty, oferując mu korzyści, w tym wsparcie w staraniach o Nagrodę Nobla, naukowiec kategorycznie odmówił. Choć z pochodzenia nie był Polakiem, czuł się związany z Polską i nie chciał zaprzedać swoich wartości. Po wojnie temat Nagrody Nobla dla Weigla powrócił, ale jego dawni współpracownicy - zazdrośni o jego osiągnięcia - oskarżyli go o rzekomą kolaborację z nazistami, argumentując, że wytwarzana przez niego szczepionka była stosowana również w Wehrmachcie.Rudolf Weigl doświadczył ironii losu. Najpierw stracił szansę na Nobla za wybór polskiej tożsamości narodowej, a później, ponownie, przez oskarżenia o niewłaściwe narodowe postawy.