Pięć lat kacetu

"Pięć lat kacetu" autorstwa Stanisława Grzesiuka to wstrząsająca relacja z lat spędzonych w obozach koncentracyjnych Dachau, Mauthausen i Gusen. Grzesiuk, korzystając ze swojego charakterystycznego humoru i szczerości, ukazuje bezlitosną rzeczywistość nazistowskiej maszyny śmierci. Dzieli się relacjami z trudów, przeżyć i prób zachowania człowieczeństwa w miejscu, które pozbawiało go każdego dnia. Po raz pierwszy wydana w 1958 roku książka, szybko zdobyła popularność, a w bibliotekach ustawiały się kolejki trwające nawet rok. Dyskutowana szeroko przez byłych więźniów, dzieło to wywołało kontrowersje i doprowadziło do procesu sądowego o zniesławienie, zakończonego ugodą. Po latach ponownie wydano dzieło Grzesiuka, uzupełniając je o cenzurowane niegdyś fragmenty, co dodaje jeszcze większej autentyczności jego świadectwu. Książka zawiera także fragmenty najważniejszych recenzji i wypowiedzi samego autora. Opisana bez artystycznych uniesień, stanowi dokładny i brutalnie realistyczny dokument o życiu w obozach. Grzesiuk przeżył ten koszmar dzięki swej inteligencji i rzadkiej dozie szczęścia. Stanisław Grzesiuk, urodzony w 1918 roku w Małkowie, znany jako bard Czerniakowa, spędził większość życia w Warszawie. Podczas okupacji został aresztowany i trafił na roboty przymusowe, a później do obozów koncentracyjnych. Po powrocie do kraju w 1945 roku leczył się na gruźlicę płuc, której nabawił się w obozie. Był autorem autobiograficznej trylogii: "Boso, ale w ostrogach", "Pięć lat kacetu" i "Na marginesie życia". Jego twórczość, obok dzieł Stefana Wiecheckiego, jest kluczowa dla kultury warszawskiej ulicy. Grzesiuk zmarł w 1963 roku i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.