Paragraf 22

"Paragraf 22", uznawana za jedną z najważniejszych amerykańskich powieści XX wieku i bez wątpienia najgłośniejsza książka o II wojnie światowej, stanowi niezwykłe połączenie czarnego humoru i gorzkiej refleksji nad absurdami wojny oraz funkcjonowaniem armii jako instytucji. Autor z niezwykłym kunsztem ukazuje mechanizmy społeczne, które opierają się na logice absurdu, prezentując bohaterów jako zbieraninę szaleńców, fanatyków, głupców i oportunistów - ludzi, których jedynym celem jest przetrwanie. Główny bohater, pilot Yossarian, jest przekonany, że wszyscy dążą do jego zguby, nie tylko Niemcy, ale i jego własne dowództwo, które nieustannie zwiększa liczbę niebezpiecznych misji, w których musi uczestniczyć. W swojej desperacji udaje wariata, aby uniknąć dalszych lotów. Jednak sytuacja, w której się znajduje, pełna jest postaci równie nieprzewidywalnych - jak Major Major Major, który przyjmuje podwładnych tylko wtedy, gdy go nie ma, czy porucznik Scheisskopf, który skupia się głównie na organizowaniu parad. Porucznik Milo Minderbinder, z kolei, traktuje wojnę jako biznesową okazję i dochodzi do porozumienia z nieprzyjacielem, by zbombardować własne pozycje dla zysku. Pomimo tego, że jedynie zdrowe na umyśle osoby mogą oficjalnie służyć w armii, istnieje tu jedno zastrzeżenie - słynny paragraf 22. Ten kruczek prawny sprawia, że nawet będąc szaleńcem, omawiany zespół przepisów nie pozwala na odesłanie do domu, jeśli zainteresowany chce uniknąć niebezpieczeństwa, co samo w sobie jest uznawane za dowód zdrowego rozsądku.Jak zauważyła Harper Lee, "Paragraf 22" jest jedyną książką wojenną, która ma sens. Natomiast Stephen King stwierdził, że w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat powstały tylko dwie wielkie amerykańskie powieści - ta jest jedną z nich.