Tyrania merytokracji

W najnowszej książce Michaela J. Sandela autor analizuje, dlaczego obecne czasy są tak niebezpieczne dla demokracji. Sandel zauważa, że na całym świecie narasta opór wobec tradycyjnych partii i polityków, co widać w takich wydarzeniach jak Brexit w Wielkiej Brytanii czy wybór Donalda Trumpa na prezydenta USA. Według Sandela, te zjawiska są wynikiem gniewnej reakcji na rosnące od dekad nierówności oraz globalizację, która przynosi korzyści głównie elitom, pozostawiając resztę społeczeństwa na marginesie.Sandel jest zaniepokojony tym, że główne partie polityczne zdają się nie dostrzegać tego niezadowolenia, które wpływa na politykę i ekonomię na całym świecie. Aby ponownie zdobyć zaufanie publiczne, partie te muszą zrewidować swoje podejście do ekonomicznych priorytetów oraz na nowo określić swoją misję. W dzisiejszej polityce wiele mówi się o zasługach: kto zasługuje na co, a te debaty często dotyczą kwestii sprawiedliwości i równych szans w dostępie do cennych dóbr i pozycji społecznych.Dyskusje te wykraczają jednak poza samą sprawiedliwość, dotyczą pojęcia sukcesu i porażki oraz relacji między tymi, którym się powiodło, a tymi, którzy znaleźli się w mniej korzystnej sytuacji. Są to trudne pytania, od których często uciekamy, aż staną się nieuniknione. Sandel podkreśla, że aby poradzić sobie w spolaryzowanej rzeczywistości politycznej, musimy przeanalizować, jak zmieniało się postrzeganie zasług w ostatnich dekadach.Sandel zwraca uwagę na osłabienie etosu pracy i pojawiające się poczucie pogardy ze strony elit wobec reszty społeczeństwa. Zastanawia się, czy beneficjenci globalizacji zasłużyli na swoje sukcesy, czy jest to jedynie przejaw merytokratycznej pychy. W obliczu gniewu, który doprowadził demokrację na krawędź, kwestia podejścia do zasług nabiera kluczowego znaczenia. Sandel pyta, czy rozwiązaniem problemów naszej podzielonej politycznie rzeczywistości jest wzmacnianie systemu zasług, czy raczej dążenie do wspólnego dobra, które wykracza poza podziały i ambicje.