Skąd Litwini wracali

W ostatnim czasie w Polsce dużą popularnością cieszą się książki opierające się na wspomnieniach, które zyskują uznanie zarówno czytelników, jak i wydawców. Tego rodzaju subiektywne relacje, pełne osobistych doświadczeń, stanowią cenne źródło wiedzy historycznej, zwłaszcza gdy poddamy je krytycznej analizie. Na polskim rynku pojawiło się wyjątkowe dzieło – opowieść Litwina, który był naocznym świadkiem i aktywnym uczestnikiem procesu odzyskiwania niepodległości przez Litwę w pierwszej połowie XX wieku. W 1944 roku, uciekając przed bolszewikami, wyemigrował na zachód, a po wojnie zamieszkał w Polsce, gdzie spędził 50 lat swojego życia. Choć biegle posługiwał się językiem polskim, swoje wspomnienia utrwalił w języku litewskim.Dodatkowego wymiaru temu niezwykłemu świadectwu nadaje relacja córki autora, która w momencie tych burzliwych wydarzeń miała zaledwie 8 lat. Biruta Markuza przetłumaczyła pamiętniki swojego ojca na język polski i wzbogaciła je fragmentami własnych doświadczeń. Dzięki tej podwójnej perspektywie mamy okazję przyjrzeć się PRL-owi, ale z nieco innej perspektywy – oczami ludzi świadomych swojego dziedzictwa, którzy zdecydowali się na stałe osiedlić w Polsce. Historia ta, pełna niezwykłych wydarzeń i barwnych postaci, tworzy bardzo interesującą opowieść o losach osób nieprzeciętnych.