W cieniu świętej księgi

Rządy wielu europejskich krajów oraz międzynarodowe korporacje od lat konkurują o dostęp do zasobów naturalnych Turkmenistanu. Ten kraj, wyróżniający się jednymi z największych złóż gazu na świecie, jednocześnie jest znany z brutalnego łamania praw człowieka i braku wolności słowa. Ruhnama, książka autorstwa lidera Turkmenistanu, Saparmurata Nijazowa, stała się symbolem jego autorytarnego rządzenia.

Międzynarodowe korporacje są zachęcane do tłumaczenia Ruhnamy na swoje rodzime języki oraz publicznego wyrażania wsparcia dla tej turkmeńskiej publikacji. W rzeczywistości, rząd Nijazowa wydaje się traktować Ruhnamę jako swoisty sprawdzian dla firm, oceniając ich gotowość do ignorowania naruszeń praw człowieka. Wiele znanych przedsiębiorstw, takich jak Nokia, Siemens, Gazprom, a także amerykańskie koncerny paliwowe, aktywnie angażuje się w interesy z tym krajem, od Finlandii po Chiny, USA i Rosję. Sprawa Świętej Księgi nabiera więc globalnego wymiaru, stając się przykładem światowego trendu. To rodzi pytania o motywacje, jakie kierują korporacjami wchodzącymi we współpracę z reżimami autokratycznymi. Czy państwa zachodnie tracą kontrolę nad międzynarodowym biznesem? Czy przyszłość należeć będzie do dyktatorów i korporacji wzmacniających swoje wpływy?

"W cieniu Świętej Księgi" rzuca światło na te skomplikowane relacje. Arto Halonen, uznany fiński reżyser filmowy i dokumentalista, wraz z Kevinem Frazierem, zgłębiają kulisy tych powiązań. Ich film dokumentalny o tym samym tytule jest jednym z najbardziej dyskutowanych dzieł 2008 roku. Książka, która powstała później, zawiera jeszcze więcej reportażowych i obyczajowych szczegółów, a także opisuje wydarzenia następujące po premierze filmu. Autorzy zdołali zdobyć intrygujące informacje na temat współpracy Nijazowa z Nokią.

Ta fińska analiza totalitarnego systemu Turkmenistanu stawia kluczowe pytania o etykę w świecie wielkiego biznesu.