Ślady potyczek

Zbiór tekstów publicystycznych Pawła Jasienicy, opublikowany przez wydawnictwo Prószyński i S-ka, obejmuje teksty z lat 1947-1956, które autor przywraca do ich oryginalnej formy, usuwając ślady cenzorskich interwencji. Książka ta zawiera także teksty, które początkowo zostały odrzucone przez redakcje, a całość dopełnia posłowie z 28 października 1956 roku, tuż po wielkich przemianach politycznych w Polsce.W posłowiu do "Śladów potyczek" autor stwierdza, że lata 1950-1956 były trudnym okresem dla polskiej publicystyki, podczas którego ten rodzaj pisarstwa niemal zanikł. Jasienica w tym czasie skupił się głównie na reportażach, zwłaszcza dotyczących tematów naukowych. Wybierając artykuły do publikacji, zdecydował się uwzględnić tylko dwa z wcześniejszego okresu: "Relacje dwóch ambasadorów" i "Zmora zaścianka", które cenił najbardziej. Podkreśla jednak, że choć wyróżnił te teksty, nie odcina się od wcześniejszej twórczości. Zbiór artykułów musiał bowiem mieć przemyślaną strukturę i objętość. Jasienica zauważa, że w ostatnich latach polska publicystyka zyskała na różnorodności tematów i wzmacniała ton tekstów, które wspierały kraj w jego dążeniu do lepszego jutra.Autor kładzie nacisk zarówno na codzienne problemy, jak i na te o szerszym zakresie, szczególnie w odniesieniu do okresu drugiej wojny światowej i jej wpływu na Polskę. Porusza kwestie prowincjonalnego myślenia, biurokracji i technologicznego zacofania. Jasienica apeluje o popularyzację nauki, lepsze warunki pracy dla naukowców, ich prawo do międzynarodowych kontaktów oraz dostęp do światowej literatury. Domaga się również swobody w krytyce prasowej, co ma być koniecznym krokiem w stronę wolności słowa.Paweł Jasienica, czyli Leon Lech Beynar (1909-1970), był niezwykle zasłużonym historykiem, eseistą i publicystą, nagrodzonym pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski w 2007 roku. Znany jest z syntez historycznych o Polsce przedrozbiorowej. Jako uczestnik kampanii wrześniowej i oficer Armii Krajowej, doświadczył represji po wojnie. W 1959 roku został wiceprezesem Związku Literatów Polskich, a do 1964 roku przewodził Klubem Krzywego Koła. Jasienica był jednym z sygnatariuszy protestu przeciwko polityce kulturalnej PRL w 1964 roku i angażował się w obronę represjonowanych studentów w 1968 roku, co doprowadziło do zakazu publikacji jego prac.