Pokolenia i polskie zmiany. 45 lat badań wzdłuż czasu

Książka stanowi przekonujące świadectwo wartości badań nad pokoleniami jako narzędzia analizy zmiany społecznej, szczególnie tam, gdzie zmiany te są nagłe i nieregularne, a nie można ich bezpośrednio powiązać z upływem czasu. Główną osią zainteresowania są tu dwa pokolenia, które w kluczowych momentach formacyjnych doświadczyły różnych historycznych rzeczywistości: epokę PRL oraz transformację ustrojową i trzy dekady budowy polskiej demokracji i tożsamości w nowym systemie. Narzędziem badawczym jest Toruńskie Podłużne Badanie Pokoleń, prowadzone nieprzerwanie od początku lat 70. do 2016/2017 roku, obejmujące pokolenie urodzone w 1957 roku oraz ich potomstwo z lat 1980–81. Książka szczegółowo omawia wyniki z fal badawczych przeprowadzonych w latach 1987/88, 1997/98 i 2016/2017, z naciskiem na mechanizmy zmiany społecznej, takie jak socjalizacja i wymiana pokoleniowa. Krystyna Szafraniec analizuje te procesy, oferując unikalny wgląd w ich wpływ na jednostki i społeczeństwo, poprzez dokładne badania longitudinalne.Praca ta jest ambitnym przedsięwzięciem badawczym, które swoją skrupulatnością i zakresem przewyższa inne tego typu projekty w Polsce. Obejmuje aż 45 lat w czterech kluczowych fazach i dostarcza wyjątkowych informacji o zmianie sytuacji oraz postaw badanych jednostek i ich dzieci na przestrzeni czasu. Pomimo naturalnego zmniejszenia się próby badawczej, książka umożliwia porównanie pokoleń w sposób dotąd nieosiągalny.W komentarzu prof. dra hab. Marka Ziółkowskiego, podkreślono kompleksowość i innowacyjność tego projektu, który jest rzadko spotykanym połączeniem pokoleniowości w sensie więzi rodzinnych i odrębności społecznych formacji. Zdaniem prof. dra hab. Bogdana W. Macha, książka zasługuje na szerokie upowszechnienie, ponieważ oferuje cenne dane o trwałości indywidualnych postaw i wartości w różnych okresach historycznych.