Niegdysiejsze śniegi

Pod opiekuńczym okiem Małgorzaty Gralińskiej książka Gregora von Rezzoriego wyłania się jako melancholijna podróż w czasy dawno minionej Mitteleuropy. Austriacki pisarz modernizmu, z niezwykłą elegią, przywraca do życia epokę w przededniu zmierzchu dawnych imperiów. Von Rezzori, w przypominających wspomnienia rozważaniach, zabiera nas do momentu rozpadu Austro-Węgier, jednocześnie opisując destrukcję osobistego świata. Autor przybliża swoje życie wędrowca, oscylujące pomiędzy domem matki na Bukowinie, wiedeńskim mieszkaniem dziadków, a kolejnymi placówkami edukacyjnymi. Precyzyjnie maluje portrety osób, które miały znaczący wpływ na jego losy – neurotycznej matki, dominującego ojca, przedwcześnie utraconej siostry, ekscentrycznej opiekunki Kasandry oraz bliskiej guwernantki, z którą więź trwała aż do jej śmierci. Dla von Rezzoriego granica między prawdą a fikcją jest efemeryczna; w poszukiwaniach prawdy o swym wnętrzu, jego narracja swobodnie przemieszcza się pomiędzy tymi obszarami, tworząc jednocześnie dzieło refleksyjne i pamiętnikarskie. „Niegdysiejsze śniegi” odtwarzają świat unicestwiony przez wielkie historyczne wydarzenia i ekonomiczne zawirowania, jak I wojna światowa i inflacja lat dwudziestych. Rezzori, ze zmysłem obserwacji wolnym od sentymentalizmu, śledzi losy swojej rodziny, operując humorem i gorzką autorefleksją, uwypuklając subtelności międzyludzkich relacji, języka oraz krajobrazu społecznego. Według Roberta Hughesa z „Time”, to dzieło przejmujące i przenikliwe, pozbawione zbędnych słów, zaś Michiko Kakutani z „The New York Times Book Review” opisuje książkę jako elegijną opowieść i album z pamięci, w którym wspomnienia oddane są za pośrednictwem barwnych anegdot. Alan Furst zauważa, że książka wymyka się jednoznacznym klasyfikacjom, łącząc fikcję z autobiografią w bogatej, dopracowanej prozie, która podbija serca czytelników.