Muzy Młodej Polski

Maria, Zofia i Eliza Pareńskie to trzy siostry, które na zawsze zapisały się w historii literatury jako inspiracje Stanisława Wyspiańskiego. W dramacie "Wesele", wystawionym po raz pierwszy w marcu 1901 roku, Maryna i Zofia zostały uwiecznione pod własnymi imionami, co wywołało niemały szum towarzyski w Krakowie. Dzieło przyniosło Wyspiańskiemu miano czwartego wieszcza, a siostry Pareńskie zyskały poprzez to literacką nieśmiertelność. Maria, znana również jako Maryna, była wielką miłością i muzą Witolda Wojtkiewicza oraz stała się żoną Jana Raczyńskiego, który zasłynął jako pierwszy, badając związek krzywicy z brakiem światła słonecznego. W tragicznych okolicznościach zginęła wraz z trzecim mężem, Janem Grekiem, i szwagrem, Tadeuszem Boyem-Żeleńskim, podczas egzekucji profesorów lwowskich na początku niemieckiej inwazji na ZSRR.Zofia, nazywana Fusją czy Boyową, była żoną Tadeusza Żeleńskiego. Cieszyła się jego przyjaźnią, mimo że oboje często szukali miłości poza związkiem. Wyspiański uwiecznił jej wizerunek z synem w przepięknym pastele z cyklu "Macierzyństwo". Boy pisał o niej jako o „dobrej, rozumnej i miłej towarzyszce pracy”.Najmłodsza z rodzeństwa, Eliza, zwana Lizką, choć najmniej znana, była najczęściej portretowaną spośród sióstr. Związała się z młodopolskim poetą Edwardem Leszczyńskim, a jej życie naznaczone było emocjonalnymi zmaganiami oraz uzależnieniem od alkoholu i opiatów. Tragicznie zmarła w wieku 35 lat, popełniając samobójstwo.