Misteria

Knut Hamsun, właściwie Knut Pedersen (1859-1952), to uznany norweski pisarz, który w 1920 roku zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Jego twórczość łączy elementy neoromantyzmu, egzystencjalizmu oraz realizmu, a sama postać Hamsuna jest często kojarzona z nurtem subiektywistycznym w literaturze skandynawskiej. Inspirował się twórczością Dostojewskiego i wywarł znaczący wpływ na takich pisarzy jak Franz Kafka. Hamsun zasłynął z krytyki anglosaskiego świata, jak w utworze satyrycznym "Z życia duchowego współczesnej Ameryki", a jego przekonania o patriarchalizmie i biologizmie zbliżyły go do niemieckiego mitu "krwi i ziemi". Te poglądy prowadziły do pronazistowskiego i kolaboracyjnego stanowiska podczas II wojny światowej, za co po wojnie został skazany na wysoką grzywnę, co znacznie ograniczyło jego dalszą aktywność publiczną. Mimo to, obok Sigrid Undset i Henrika Ibsena, jest uważany za jednego z najwybitniejszych norweskich pisarzy. Jedna z jego wcześniejszych powieści, "Misteria", to dzieło pełne paradoksów i emocjonalnych eksplozji, jak wspomina Czesław Kędzierski w przedmowie do książki. Główna postać, Jan Nagel, to indywidualista, którego działania są nieprzewidywalne, a życie napędza niespełniona tęsknota za czymś nieuchwytnym. Jego postać balansuje pomiędzy skrajną wesołością a głęboką melancholią i lękiem. Stanowi on krytyczny głos przeciwko małomiasteczkowemu konformizmowi oraz fałszywej moralności, obnażającej hipokryzję i bezduszność społeczeństwa. Powieść jest uniwersalnym protestem przeciwko ograniczeniom narzuconym przez współczesny system społeczny i bezsensowności życia.