Miasto i psy

Debiutancka powieść Mario Vargasa Llosy, "Miasto i psy", po raz pierwszy dostępna w Polsce bez cenzury, zadebiutowała w 1962 roku, wzbudzając niemałe kontrowersje. Autor został oskarżony o wypaczenie wizerunku szkoły wojskowej Leoncio Prado w Limie, a samą książkę publicznie palono. Mimo to, "Miasto i psy" szybko zyskało sławę, stając się jednym z najważniejszych debiutów literatury iberoamerykańskiej.Historia opowiada o losach kadetów o takich imionach jak Jaguar, Boa, Poeta i Cava, którzy na swój sposób próbują odnaleźć się w środowisku internatu. Czas spędzają na grze w karty, kradzieży testów od nauczycieli, przemycaniu papierosów i oddawaniu się rozwiązłym przyjemnościom. Interesują się dziewczynami i często upijają się w kryjówce sprytnego przemytnika. Jednak nie wszyscy potrafią dostosować się do tych realiów – chłopak o przezwisku Niewolnik pada ofiarą swoich rówieśników.Książka to bezwzględne ujawnienie prawdy o wojsku z perspektywy autora, wynikające z jego osobistych, trudnych doświadczeń. Opisuje falę, rygor, hierarchię oraz bunt młodych kadetów, którzy w ramach protestu tworzą swoje własne zasady. Konflikty w murach tej prestiżowej szkoły pokazują przestarzałość społecznych struktur, bezlitośnie krytykują kastowość, tyranię oraz obnażają mit brutalnego mężczyzny.W powieści zawarte są również wątki autobiograficzne Llosy, nie tylko dotyczące traumatycznych przeżyć szkolnych, ale również jego nieznanego ojca, roli matki, przeprowadzki do Limy oraz uczucia wyobcowania i pierwszej miłości autora.