Maski pośmiertne

Poszukiwanie dobrego kryminały to rzecz skomplikowana - wybór szeroki, a jednak w kolejnych pozycjach literackich z tego gatunku obserwujemy pewną powtarzalność motywów właściwych dla każdego kryminału - na tym tle “Maski pośmiertne” wypadają zdecydowanie na plus, autorka bowiem kreśli kryminalną historię w sposób zupełnie inny aniżeli wskazują na to obecne trendy na rynku, i choćby to stanowi doskonały powód aby z książką się zapoznać ;-) 

O debiucie Anny Rozenberg jeszcze przed umieszczeniem egzemplarzy na półkach księgarskich było niezwykle głośno! Dobre oceny ze strony innych autorów dla opisania twórczości autorki pozwalały wierzyć, że mamy do czynienia z objawieniem na polskim rynku literatury spod znaku dobrego kryminału! Powieść “Maski pośmiertne” wbrew dość częstym przypadkom rozdmuchanej machiny marketingowej, propozycja zdecydowanie warta uwagi, a tym samym nie zawodzi oczekiwań czytelników, czego sama jestem najlepszym przykładem, a niżej opisuje moje wrażenia po przeczytaniu książki Anny Rozenberg ?  

Jeśli chodzi o fabułę, nie będzie wielkim nadużyciem powiedzieć, że książka Rozenberg jest swoistą nowością na polskiej arenie kryminalnej powieści. Mam na myśli fakt, iż polski autor umieszcza akcję powieściową we współczesnej Wielkiej Brytanii, konkretnie w małej miejscowości pod Londynem, oddając jednocześnie…pole śledztwa rodzimemu policjantowi. Inspektor David Redfern trafia do Woking. To małe miasteczko, leżące niedaleko Londynu, wnikliwym miłośnikom literatury znane także jako miejsce rozpoczęcia fabuły „Wojny światów” Herberta George’a Wellsa. To właśnie w tym miasteczku wylądował pierwszy pojazd Marsjan, którzy rozpoczynają inwazję na Ziemię, wiedzieliście? ? Tutaj też zawiązuje się intryga kryminalna recenzowanej powieści wraz ze znalezieniem zmasakrowanych zwłok polskiej turystki, Bożeny Sokolińskiej. Warto podkreślić, że to nie jedyny polski akcent w “Maskach pośmiertnych”, swoją droga sam tytuł też jakoś przyjemnie zapada w pamięć, co? ? Wracając jednak do samej fabuły: Polska ofiara, polski potencjalny sprawca zabójstwa, polskie związki rodzinne, polska historia jako potencjalny motyw zbrodni, a jednocześnie angielskie realia i klimat – prawdziwa mieszanka wybuchowa! To jeden z najbardziej interesujących walorów „Masek pośmiertnych”, a przy tym jednym z najtrudniejszych do poprowadzenia, jednak Rozenberg poszło z tym pomysłem niezwykle udanie, naturalnie, co wcale nie jest takie proste. Połączenie dwóch światów kulturowych i historycznych w fabularnej układance nie jest prostym zadaniem dla pisarza i niejeden autor już na niej poległ. W przypadku Rozenberg zostało to rozwiązane w sposób wyważony i całkiem interesująco splątany. Podsumowując ocenę fabuły: zaskakuje, przywołuje skojarzenia z polską emigracją na początku XX wieku, a przez to choć dzieje się na wyspach brytyjskich brzmi jakoś tak.... swojsko?  

Przestrzeń całej fabuły zbudowana została na trafnym doborze podwójnej intrygi kryminalnej, albowiem wspomniane zabójstwo Polki, opisane przez autorkę niejasnym jego motywem, nie jest jedyną sprawą do rozwiązania przez czytelnika, jak i głównego bohatera tej powieści. Inspektor Redfern musi mierzyć się dodatkowo z własna, mroczną historią, za sprawą której wylądował w tym małym angielskim miasteczku. Ciągnie się za nim dramat śmiertelnego strzału jaki oddał do swojego dawnego przyjaciela i partnera, Adriana Bonesa. Pomimo jasnych i oczywistych powodów policyjnej interwencji, wyrzuty sumienia są zbyt silne, stąd jego samodzielna decyzja o przeprowadzce do Woking. Jakby tego było mało, wkrótce w rzece w Dover znalezione zostają zwłoki zastrzelonego mężczyzny, który jest ofiarą właśnie Bonesa. Redfern podejmuje prywatne śledztwo, co szybko odbija się tajemniczymi i uciążliwymi zdarzeniami w życiu osobistym policjanta. Wyraźnie komplikuje to rozwiązanie zespołu zagadek kryminalnych, wciągając czytelnika w dość skomplikowaną grę intryg fabularnych, a to z kolei warunkuje podejście do tej książki: oferuje ona znakomitą zabawę o ile czytelnik zaangażuje się w treść i podejmie grę słów zaproponowana przez autorkę ?  Jednocześnie jesteśmy świadkami prowadzonego na naszych oczach w sposób linearny dochodzenia, któremu przewodniczy właśnie wspomniany już inspektor angielskiej policji, postać ciekawa, zyskująca sympatię czytelnika niemal od samego początku naszego spotkania z ta powieścią ?  

To właśnie bohater spaja całą prowadzoną narrację i stanowi przy tym najsilniejszą jakość „Masek pośmiertnych”. Autorka, tworząc tą postać, nie wyważa otwartych już drzwi, a jednocześnie proponuje czytelnikowi zupełnie nowe, niespotykane wcześniej doświadczenie. Redfern to w sumie klasyczna postać, jakich z pozoru wiele w kryminałach - samotny facet po przejściach, tak osobistych, jak i zawodowych, wydaje się stawać niejako w rozkroku, co najlepiej opisuje moment życia, w którym się znalazł, gdy go poznajemy. Posiada pewne obciążenie psychiczne, których echo pojawia się w wybranych scenach powieściowych. Musi mierzyć się z nimi samotnie, choć jednocześnie Rozenberg nie zapomina, że praca w policji to domena grupowych działań. Inspektor nie działa sam, a relacje pomiędzy współpracownikami, choćby wymienić McMahona, Puszkę, Knighta, to ciekawy wątek układanki fabularnej, który finalnie splata się w jedną całość! Podobnie jak proces zdobywania informacji od świadków, zwłaszcza gdy, tak jak w przypadku postaci Marty czy Bohdana Siwaszczyka, nie są to osoby w pełni neutralne, lecz mające swoją rolę do odegrania w kryminalnej zagadce, ale więcej o tym nie powiem, bo to byłby spoiler ? Bohdan to ktoś, dzięki komu Redfern weryfikuje dokonane spostrzeżenia, to ktoś odgrywający rolę swoistego katalizatora dla emocji i spostrzeżeń, jakie zdobywa angielski policjant, co dodaje samej historii jeszcze bardziej tajemniczego klimatu. W połączeniu z warstwą historyczną książki ten układ o charakterze rodzinnym świetnie ubarwia fabułę książki. Jeszcze ciekawiej, patrząc przez pryzmat stanów emocjonalnych, pisarka narysowała kontakty śledczego z Martą Sokolińską, kończąc je – z przykrością stwierdzam – zbyt szybko.... tu jednak żywię pewne nadzieje, że wspomniana wyżej bohaterka powróci do nas i jeszcze ukaże swoje tajemnice, wszak nie jest tajemnica, że Anna Rozenberg napisała wstęp do dłuższej serii, i na dziś zupełnie nie sposób przewidzieć w jakim kierunku rozwinie się historia na przestrzeni kolejnych książek. Zapowiada się jednak jazda bez trzymanki, dlatego też będę wykładać kolejnych pozycji literackich od polskiej autorki ?  

Czy warto przeczytać? Tak, jeśli lubię kryminały, sporo tajemnic i klimat małych angielskich miasteczek - Anna Rozenberg dopracowała swoją powieść w każdym calu, tworząc kompletny kryminał ze złożoną intrygą, dynamiczną narracją i świetnie dopracowaną fabułą splątaną w dwóch warstwach czasowych. Powieść zaskakuje w najmniej oczekiwanych momentach, łapie czytelnika za gardło i nie daje spokoju, dopóki nie poznamy zakończenia – takim właśnie kryminałem jest “Maski pośmiertne”! ?  

Anna Rosenberg, autorka powieści “Maski pośmiertne”, zabiera nas na wycieczkę do miasteczka Woking, akcja powieści dzieje się w roku 2013. To właśnie tutaj, do niewielkiego miasteczka na obrzeżach Londynu trafia David Redfern - lokalny inspektor policji. Bohater tej opowieść nosi na plecach ciężki bagaż życiowych doświadczeń - uwielbia swoja pracę, jednak w przeszłości brał udział w strzelaninie, gdzie raniony został jego przyjaciel – sprawa ta ciągnie się za nim, a David próbuje odnaleźć się w nowym środowisko, jednak ludzie wokół niego nie pozwalają mu zapomnieć o demonach przeszłości….  

Wkrótce okazuje się, że w Woking – spokojnej do tej pory mieścinie ktoś w brutalny sposób morduje pięćdziesięciokilkuletnią kobietę. Turystka z Polski przyjechała tu z mężem, który wkrótce miał objąć lukratywną posadę, a teraz przepadł bez wieści.... Niebawem w miasteczku pojawia się wściekła córka zmarłej. Brak jakichkolwiek śladów, brak również świadków, śledztwo ma charakter poszlakowy, nic bowiem nie wskazuje na sprawcę, który mógł dokonać tej okrutnej zbrodni. Rozpacz rodziny zmarłego to niejedyne, z czym musi mierzyć się Redfern: w Dover z rzeki zostaje wyłowione ciało topielca. Jak się szybko okazuje, to dawny przyjaciel inspektora. Ten, którego on rok wcześniej zastrzelił.... Warto oddać autorce, że fabułę powieści “Maski Pośmiertne” jest intrygująca - fakt, wyłowienia z rzeki wspominanego przyjaciela bardzo mnie zaskoczył, wydawał mi się bowiem, że te demony przeszłości będą, jak cień podążać za głównym bohaterem, tymczasem okazuje się, że będzie on musiał się z nimi zmierzyć twarzą w twarz i to szybciej niż myśli!  

Gęsta atmosfera ponurego małego miasteczka, w którym obcy są niemile widziani i w którym dochodzi do zbrodni – to coś, co znamy doskonale z kryminału brytyjskiego i skandynawskiego, za to również kochamy ich autorów - jest coś magicznego i mrocznego jednocześnie w podobnych lokalizacjach, otoczonych mgłą tajemnicy nie dającej się rozwikłać, a znanej wszystkim wokół, otoczonej jednak skuteczną zmową milczenia - taka właśnie jest jest tło opowieści opisanej w książce “Maski pośmiertne”. 

 Można zatem śmiało powiedzieć, że Anna Rozenberg łączy tu klasyczny police procedural z opowieścią w duchu Henninga Mankella. Towarzyszymy bowiem policjantom w ich żmudnym śledztwie, które w miarę odkrywania kolejnych tropów okazuje się sięgać co raz to głębiej i głębiej w przeszłość, aż do czasów...  II Wojny Światowej. Miłośnicy historii z pewnością znajdą tu sporo ciekawostek, ale i osoby spragnione współczesnych problemów będą zadowolone. Szczególnie podobał mi się klimat powieści, tak dobrze mi znany za sprawa pobytu w Londynie przez dwa lata mojego życia - nie dotknął mnie co prawda Syndrom Paryski, nie czułam się rozczarowana tym co zobaczyłam, ale niewątpliwie obraz Londynu znany z kolorowych pocztówek czy jeszcze bardziej kolorowych seriali odbiega od rzeczywistości - kręte, wąskie uliczki skąpane we mgle i nieustannie padającym deszczu przywołują na myśl obrazy z czytanych kryminałów i potęgują wyobrażenie mrocznej intrygi, sama nie raz padła ofiarą podobnych wizualizacji i nie jednokrotnie w duchu obiecywałam sobie, ze więcej po kryminał nie sięgnę! Dotrzymywałam tej obietnicy mniej więcej do wieczora tego samego dnia, uzależnienie od książek z tego gatunku jest większe aniżeli strach przed demonami ukrytymi w głowie ?  

Wracając jednak do powieści “Maski pośmiertne” - David Redfern wydaje się momentami nieco zrezygnowany, nieco wycofany z życia, do tego po przejściach z niedalekiej przeszłości, czuje się mocno wyobcowany w nowym miejscu. Bohater ma też na szczęście oryginalny rys: choć jego imię i nazwisko brzmi brytyjsko, Redfern jest synem Polki i jamajskiego Szkota – prawda, że ciekawe połączenie? Do tej pory z takowym nie spotkałam się na kartach kryminalnych opowieści! Czarnoskóry policjant mówiący idealnie po polsku, to połączenie tyleż interesujące, co nieco abstrakcyjne, kiedy pierwszy raz o tym przeczytałam poczułam dziwną nutkę sympatii do naszego bohatera.... zapomniałam że tytuł książki: “Maski pośmiertne nie brzmi zbyt romantycznie?  

Choć czytałam książkę ““Maski pośmiertne” z dużą przyjemnością, nie obyło się bez kilku zastrzeżeń, wynikających przede wszystkim ze zmysłu obserwacji i wiedzy na temat kryminałów ? Przede wszystkim mam nieodparte wrażenie, że autorka niepotrzebnie wcisnęła do niej wszystkie pomysły, które przyszły jej do głowy, przez co cała opowieść o tym, co doprowadziło do morderstwa Polki, zrobiła się mocno zagmatwana (zwłaszcza jeśli dołożyć do niej prowadzone równolegle przez Redferna śledztwo w sprawie topielca!). Nie jest to jednak zarzut wymierzony w sam pomysł autorki, raczej zastanawiam się głośno, czy historia opisana w “Maskach pośmiertnych” nie powinna być rozłożona przynajmniej na dwa, trzy tomy? Uważam, że wszyscy by na tym zyskali: autorka, bo mogłaby rozpisać przedstawioną historię nieco szerzej, czytelnik, bo dostałby świetną lekturę dłuższą i jeszcze bardziej wciągającą, noi wydawnictwo, bo zarobi wydając “Maski pośmiertne w kolejnych częściach ?  Żeby było jasne: widać, że fabuła powieści  „Maski pośmiertne” jest dobrze przemyślana i nie znajdziemy w niej dziur, a wątki łączą się ze sobą w dobrze rozplanowanej siatce – ale ich mnogość może powodować zawroty głowy, wymaga tez nieco skupienia, ale o tym wie każdy fan kryminałów: nie ma nic gorszego, aniżeli przeoczyć ukrytą przez autorka wskazówkę prowadzącą ro rozwiązania kryminalnej zagadki ?  

Pisząc niniejsza recenzję zrobiłam szerszy reserach i okazało się, że autorka planuje wydać kolejne części tej serii, rozwijającej faułę książki “Maski pośmiertne co tłumaczy wielowątkowość samej fabuły oraz przedstawienie czytelnikowi bliżej postaci samego głównego bohatera - nie wszystkie elementy tej opowieści doczekują się rozwiązania, a czytelnik zostaje z wieloma pytaniami. Na mnie zadziałał: mimo drobnych niedociągnięć uważam, że debiutancka powieść Anny Rozenberg to bardzo dobra lektura i z pewnością sięgnę po kolejną odsłonę przygód nietypowego brytyjskiego policjanta o konotacjach Jamajskich i Polskich, znów to połączenie, które tak mnie ciekawi! ? Nie byłabym może tak odważna w szafowaniu stwierdzeniem, że „Maski pośmiertne” to najlepszy debiut roku 2021, zwłaszcza że miniony rok związany z pandemią był dla mnie okresem, gdzie mocno nadrobiłam czytelnicze zaległości i wybór w głowie mam spory, niemniej to zdecydowanie jedna z ciekawszych powieści kryminalnych ? “Maski pośmiertne” to powieść zdecydowanie warta uwagi i szczerze ją Wam polecam. Cieszy mnie też, że Anna Rozenberg wydaje się kolejnym autorem na rodzimym literacki wartym zainteresowania ze strony fanów kryminałów, warto zapoznać się z jej twórczością ?   

“Maski pośmiertne to dla mnie takie mocne 5/5