Malarstwo polskie 1800-1945. Katalog zbiorów Muzeum Śląskiego w Katowicach - Henryka Olszewska-Jerema, Andrzej Holeczko-Kiehl, Izabela Kania, Katarzyna Jarmuł -

Galeria malarstwa polskiego z lat 1800-1945, którą prezentuje Muzeum Śląskie, ma swoje korzenie w zbiorach dawnego Muzeum Śląskiego. To muzeum, zapoczątkowane w 1927 roku pod kierunkiem wojewody śląskiego dr. Michała Grażyńskiego, miało ambicje konkurować z największymi polskimi instytucjami, mimo że powstało w regionie bez muzealnych tradycji. Plany rozwoju były jednak przerwane przez II wojnę światową. Wybuch konfliktu doprowadził do przeniesienia bogatych zbiorów do Oberschlesische Landesmuseum w Bytomiu, a nowoczesny budynek muzeum został zburzony w 1941 roku przez okupacyjne władze niemieckie.Tadeusz Dobrowolski, pierwszy dyrektor muzeum i historyk sztuki, odegrał kluczową rolę w powstaniu galerii malarstwa polskiego, która stała się jednym z istotnych działów placówki. Przed 1939 rokiem kolekcja liczyła 280 dzieł, lecz wojna zniszczyła wiele z nich, a około 100 uznano za zaginione. Po reaktywacji Muzeum Śląskiego w 1984 roku rozpoczęto proces odbudowy zbiorów poprzez zakupy i dary. Ważne były również zwroty dzieł, takich jak obrazy Aleksandra Kotsisa i Teodora Axentowicza. Obecnie galeria obejmuje 243 dzieła 120 artystów, oferując szeroki przekrój przez polską sztukę XIX i XX wieku. Historia dzieł nierzadko przekraczała granice kraju, prezentowane były one na wielu międzynarodowych wystawach, m.in. w Madrycie, Paryżu czy Vankuwer. Galeria stanowi dumę Muzeum Śląskiego i w przyszłości zostanie ponownie wystawiona w nowym budynku muzeum. Najnowszy katalog obszernie dokumentuje tę kolekcję, zawierając opisy twórczości artystów oraz wyłącznie kolorowe reprodukcje dzieł. Nowa edycja poszerza zakres czasowy do roku 1945 i zawiera zestawienie nazwisk twórców oraz darczyńców, którzy przyczynili się do wzbogacenia tego imponującego zbioru.