Zbiegli naziści

Jakiś czas temu miałem okazję obejrzeć na National Geographic film dokumentalny, przedstawiający kulisy schwytania Adolfa Eichmann. Główny koordynator i wykonawca planu ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej długi czas pozostawał nieuchwytny. Przyjmuje się, że podobnie jak dziesiątki innych nazistów, Adolfa Eichmann ruszył przez Włochy „szlakiem szczurów” do Argentyny. Lokalne władze nie miały nic przeciwko, rząd w Buenos Aires podobnie jak wiele innych stolic w Ameryce Południowej, zachowało neutralność w czasie II Wojny Światowej. Brazylia i Argentyna stały się miejscem spokojnej starości dla wielu prominentnych nazistów, przy czym wielu z nich nigdy nie zostało zidentyfikowanych. Adolfa Eichmann jest w tym zakresie wyjątkiem, być może jego postawienie przed wymiarem sprawiedliwości było największym sukcesem wygranych. Temat podróży hitlerowców do Ameryk Południowej, przy jednoczesnym określeniu kolejnych jej etapów, osób oraz instytucji w tej proceder zaangażowanych stanowi przedmiot rozważań Geralda Steinacherra, austriackiego historyka i autora książki „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością”. Wspomniana publikacja miała swoją premierę w 2015 roku nakładem wydawnictwa Czarne i pozostaje jednym z najlepszych opracowań w zakresie masowej ucieczki hitlerowców przed sprawiedliwością za zbrodnie przeciwko ludzkości! 
 
Wspomniany na wstępie Adolfa Eichmanna pojawia się również na łamach książki austriackiego historyka. Gerald Steinacher przedstawia fascynujące kulisy schwytania byłego SS-mana w 1960 roku. Wówczas to grupa kilku tajnych pracowników Mosadu udała się do Argentyny, gdzie według relacji świadków miał znaleźć schronienie Adolf Eichmann. Były to czasy, kiedy pozyskiwanie informacji miało charakter skomplikowany i było dedykowane dla cierpliwych. Agenci Mosadu nie mieli żadnej pewności, że świadkowie mówią prawdę i w Argentynie naprawdę znajduje się Adolf Eichmann. Zaryzykowali, zjawili się na miejsce i odkryli szokującą prawdę. Mimo zmienionych personaliów i wyglądu, były hitlerowiec dobrze odnalazł się w Argentynie i ułożył sobie tam na nowo życie. Nie był sam. Trudno oszacować, jak wielu nazistów zbiegło do Ameryki Łacińskiej i dożyło swoich sędziwych dni. W książce „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością” możemy znaleźć informacje, że podobnych przypadków było co najmniej kilkadziesiąt tysięcy. Oczywiście wiele z nich dotyczyło mniej istotnych dla nazistowskiej machiny członków. Adolf Eichmann niewątpliwie był symbolem swoich czasów, kiedy został de facto porwany z Argentyny na pokładzie samolotu i wywieziony do Izraela. Został skazany na śmierć i dwa lata później stracony. Gerald Steinacher przekonuje, że schwytanie Adolfa Eichmanna miał być wyraźnym sygnałem dla innych nazistów, że gdziekolwiek się ukryją, miecz sprawiedliwości i tak ich dosięgnie. Austriacki historyk w interesujący sposób opisuje kulisy samego procesu, gdzie Adolf Eichmann długo nie przyznawał się do winy i skutecznie odpierał zarzuty. W jaki sposób? Wskazywał na przykład, że stanowił tylko jeden z trybów machiny nazistowskiej, a polecenia przychodziły z góry i on sam nie miał ani wiedzy, ani tym bardziej wpływu na losy skazanych. Nie było to prawdą. W książce „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością” pojawia się nazwisko Petera Zvi Malkina. Tak nazywał się zmarły w 2005 roku agent Mosadu, który odnalazł i przewiózł byłego SS-mana do Izraela. Niezwykle odważny człowiek, któremu nigdy nie udałoby się przeprowadzić powierzonego mu zadania, gdyby nie mocna wiara w słuszność i sens swoich działań. Przykład Adolf Eichmann przytoczony przez Geralda Steinachera to jeden z niewielu przypadków, kiedy to byli naziści usłyszeli wyrok śmierci i zostali skazani na śmierć. Zdecydowanej większości udało się zbiec przed sprawiedliwością - dożyli swoich sędziwych dni, często ciesząc się przy tym szacunkiem lokalnej społeczności w Brazylii czy Argentynie. 
 
Książka „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością” to świetna propozycja dla osób zainteresowanych ciemnymi kartami historii najnowszej. Jaka była II Wojna Światowa, wszyscy mniej więcej wiedza, a obrazy z nią związane wróciły w ubiegłym roku wraz z wydarzeniami w Ukrainie i tym mocniej działają na wyobraźnię. Niewielu jednak wie, jak wyglądał proceder przerzucania byłych hitlerowców w bezpieczne miejsca. Gerald Steinacher szczegółowo opisuje działalność instytucji kościelnych w tym zakresie m.in. poprzez pozyskiwanie funduszy czy wystawianie fałszywych paszportów. Kiedyś spotkałem się z opinią, że archiwa Watykanu kryją w sobie największe tajemnice na świecie. Książka austriackiego historyka jeszcze mocniej utwierdziła mnie w tym przekonaniu.  

Tydzień temu rozmawiałem z moim przyjacielem na temat postawy papieża Franciszka wobec wojny w Ukrainie. Postawy, której zupełnie nie rozumiem i zdaje się, że nie jestem w tym poglądzie osamotniony. Wybór Karola Wojtyły na głowę stolicy apostolskiej wywrócił porządek myślenia Polaków o Kościele Katolickim. Zasługi duchowieństwa w zakresie obalenia komunizmu w Polsce są niezaprzeczalne. Jak wspominał w jednym z artykułów katolicki dziennikarz, Tomasz Terlikowski, często zapominamy w Polsce, że papież jest nie tylko głową kościoła, ale również politykiem. Łączenie tych dwóch funkcji nie zawsze wychodziło na dobre stolic apostolskiej. Dobrym przykładem w tym zakresie jest postać Piusa XII, którego pontyfikat przypadł na koszmarne czasy II Wojny Światowej. Niektórzy uważają, że obecne wydarzenia w Ukrainie to preludium do większej rozgrywki, której kontynuacja w kolejnych latach będzie szereg konfliktów na świecie. Przyjaciel, którego pytałem o opinie w tym zakresie, polecił mi książkę Geralda Steinachera pod tytułem „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością”. Według rekomendacji mojego znajomego austriacki historyk i badacz II Wojny Światowej wyczerpująco przedstawił stopień zaangażowania Kościoła Katolickiego w proceder masowej ucieczki nazistów przed odpowiedzialnością po 1945 roku. Przeczytałem książkę wczoraj i jestem w szoku, jak niewiele się o tym mówi w debacie publicznej!  
 
Adolf Hitler popełnił samobójstwo w tajemniczych okolicznościach 30 kwietnia 1945 roku. Według relacji świadków miał strzelić sobie w głowę, a jego ciało natychmiast spalono. Führer ponad wszystko nie cierpiał żydów i komunistów, tymczasem przez całą pierwszą połowę 1945 roku Armia Czerwona posuwała się na zachód, kierowana chęcią zdobycia Berlina, zgodnie z rozkazem Józefa Stalina. Adolf Hitler miał świadomość, jaki los go czeka. Prawdopodobnie zostałby skazany i stracony w procesie pokazowym, przeprowadzonego na chwalę ZSRR, jednocześnie kierując wszystkie winy za przewinienia za zbrodnie przeciwko ludzkości na III Rzeszę. Podobna narracja obowiązuje zresztą to dziś w Rosji, gdzie II Wojna Światowa bywa określana „Wielką Wojną Ojczyźnianą”. Czy Adolf Hitler naprawdę zmarł 30 kwietnia 1945 roku? Istnieją przesłanki, aby sądzić, że wcale tak nie było, a Führer dożył spokojnej starości na północy Argentyny.  
 
Gerald Steinacher opisuje wstrząsający proceder współpracy nazistów i Kościoła Katolickiego po II Wojnie Światowej. W północnych regionach Argentyny jeszcze na początku lat 40’ XX wieku budowano potężne kompleksy mieszkalne, skutecznie ogradzane, a przez to gwarantujące anonimowość i dyskrecje. Byłem zaskoczony, czytając w książce „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością”, że III bogacąc się na eksterminacji Żydów i Polaków, część z tych środków przesyłała właśnie do Argentyny. Lokalna ludność nie zadawała pytań. Ameryka Łacińską w czasie II Wojny Światowej była neutralna. Wśród osób wymienionych w książce austriackiego historyka znajdziecie czołowych nazistów, którzy uniknęli sądu i kary śmierci. Adolf Eichmann to najważniejszy z prominentnych nazistów odnalezionych w Argentynie. Jak wielu zdołało uciec i zmienić tożsamość? Autor książki „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością” wskazuje m.in. na Josepha Mengele, znanego również jako „Anioł śmierci”. Istnieją poważne dowody, które pozwala stwierdzić, że Joseph Mengele nie tylko dożył starości w Argentynie, ale również.... żył tam i pracował na co dzień jako ceniony lekarz!  

Książka „Zbiegli naziści. Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością” to znakomita publikacja, przedstawiająca szereg nieznanych do tej pory faktów na temat kompromitujących Kościół Katolicki powiązań z III Rzeszą. Dla tych, którzy uważają, że to tylko historia, warto wspomnień, że papież Franciszek niebezpiecznie zbliża się swoją retoryką do postawy Piusa XII z czasów II Wojny Światowej. Relatywizacja „wojny sprawiedliwiej”, szukanie analogi między ofiarami i sprawcami, czy w końcu szukanie rozwiązania innego niż postawienie przed sąd terrorystów z Kremla. Po przeczytaniu książki austriackiego historyka zdecydowanie lepiej rozumiem postawę Franciszka. Mniej jako papieża, bardziej jako polityka stojącego na czele najmniejszego państwa na świecie.