Instrumentalizacja jako działanie prawne. Studium z teorii prawa

Instrumentalizacja prawa cieszy się reputacją negatywną. Naturalną odpowiedzią na zło jest tworzenie ograniczeń. W pozytywizmie prawniczym te granice są kształtowane przez wartości zewnętrzne, takie jak moralność, a w jego nowszych wersjach przez wartości wewnętrzne, jak praworządność czy zasada rule of law. Autonomia prawa zaczyna być postrzegana jako ograniczenie dla instrumentalizacji. W swojej monografii staram się obalić mit o złej lub podejrzanej instrumentalizacji prawa. Kluczowe dla tej reinterpretacji jest odwrócenie relacji między instrumentalizacją a autonomią. Autonomia prawa staje się fundamentem, który umożliwia działanie, którego cel wybiera aktywna społecznie jednostka. Przenosi to działania związane z instrumentalizacją prawa z "świata systemów" do "świata życia", jak opisywał to Habermas. Ta nowa interpretacja może być krytykowana za nadmierny optymizm oraz brak uwagi na istniejącą praktykę kulturową. Teorie same w sobie świata nie odmieniają, ale mogą wpływać na jego postrzeganie. W pracy przyjęto podejście bazujące na pragmatycznym instrumentalizmie Johna Deweya. Istotne jest to, że Dewey nie sprzeciwia się pozytywizmowi prawniczemu, ale umieszcza swoją teorię działania i poznawania w ramach relacji między ogólnymi zasadami (formalizmem) a faktami kontekstowymi (realizmem). Jest to podejście zrozumiałe nie tylko dla prawników, ale również dla wszystkich próbujących sprostać codziennym wyzwaniom.