Gdzie wschodzi słońce I kędy zapada

Jubileuszowe wydanie poematu przypada na trzydzieści lat od jego ukazania się. Niektórzy badacze podkreślają, że jest to najważniejsze dzieło mojego dorobku poetyckiego. Uważam, że to możliwe, ponieważ pisałem go z niezwykłą swobodą. Ta poetycka fuga przełamuje wszelkie zasady, a jednocześnie realizuje moje pragnienie stworzenia formy bardziej wszechstronnej, która łączy w sobie różnorodne gatunki i biograficzne fragmenty. Niekiedy zdarza się, że niezamierzenie kreujemy coś o dużej głębi, co nabiera znaczenia, tak samo dzieje się w przypadku tego poematu. Jest on zanurzeniem w przeszłość bez gonitwy za tym, co aktualne, co tworzy nieco zmitologizowany obraz mojej biografii i rodzinnych stron. Jest to jednocześnie próba przywrócenia przeszłości w formie odpornej na upływ czasu, jakby oczyszczonej – takie słowa możemy znaleźć we Wstępie autorstwa Czesława Miłosza. Marian Stala, pisząc w „Śmierci Poety” opublikowanej w Tygodniku Powszechnym z 2004 roku, numer 34, ocenił znaczenie tego poematu. Podkreśla, że wielkość poezji Miłosza nie objawiła się nagle, lecz narastała. Od młodzieńczego „Poematu o czasie zastygłym” po „Gdzie słońce wschodzi i kędy zapada”, osiągając jedno z najwyższych jego osiągnięć. Po wydaniu tego tomu w latach siedemdziesiątych XX wieku, wielkość Miłosza była już niezaprzeczalna, a późniejsze wyróżnienia jedynie to potwierdzały.