Epaminondas

Dramat „Epaminondas” autorstwa Stanisława Konarskiego to poruszająca opowieść, która opiera się na autentycznych wydarzeniach z historii starożytnej Grecji, odzwierciedlających krótki okres dominacji Teb w IV wieku p.n.e. Centralnym punktem sztuki jest pamiętna bitwa pod Leuktrami z 371 roku p.n.e., gdy tę beocką polis, niespodziewanie, wynoszą na tron sił greckich. Ta kluczowa konfrontacja zakończyła się zwycięstwem nad Spartą, od lat uważaną za najpotężniejszą siłę militarną regionu. To doniosłe zwycięstwo przypisuje się strategicznemu geniuszowi Epaminondasa, który dokonał tego czynu mimo mniejszej liczebności swoich wojsk, stosując znany, lecz nie do końca zrozumiały dziś manewr – tzw. szyk ukośny.Konarski skupia się na dramatycznym epizodzie w życiu Epaminondasa, który po powrocie z jednej ze swych kampanii wojennych stanął w obliczu zarzutów niesprawiedliwego przedłużenia własnego dowództwa. Mimo że ocalił niepodległość Teb i pokonał ich wrogów, jego przeciwnikom w mieście to nie wystarczało. Tebańskie prawo przewidywało w takim przypadku karę śmierci, co wystawia na próbę los bohatera dramatu. Konarski, przez pryzmat starożytnych realiów oraz dynamicznej społeczności greckiej, poddaje krytyce współczesne sobie mechanizmy polityczne Rzeczypospolitej.Tworząc tę sztukę dla publiczności pijarskiego Collegium Nobilium, autor starał się nie tylko zachwycić widzów świadectwem starożytnych czasów, lecz także przekazać młodzieży, którzy mieli wyrosnąć na współczesnych Epaminondasów, uniwersalną prawdę o tym, że prawdziwy szacunek i zaszczyty zdobywa się własnym wysiłkiem i uczciwością.