Dzieje kresów i granicy państwa pol. na wschodzie

Henryk Dominiczak w swojej nowej książce oferuje pionierską analizę dziejów Kresów oraz wschodnich granic Rzeczypospolitej. Praca ta, mimo skróconego formatu, obejmuje pełne spektrum skomplikowanych wydarzeń historycznych - od prahistorii aż po rok 1945. Proces wchodzenia Polski na tereny za Bugiem rozpoczął się w drugiej połowie XIV wieku, najpierw przez spadkobierstwo Kazimierza Wielkiego, który odziedziczył Ruś Halicką wraz ze Lwowem, a następnie dzięki unii z Litwą, która przyniosła ze sobą wielkie obszary Rusi. Tak zrodzone państwo polsko-litewskie rozciągało się od Bałtyku po Morze Czarne, z granicami na Wschodzie przekraczającymi Dniepr. Wbrew niektórym rosyjskim narracjom historiograficznym, Polska nie zdobywała tych terenów siłą, lecz stała się ich współwłaścicielem na mocy ówczesnego prawa międzynarodowego.Polska rozsądnie inwestowała zasoby i siły w organizację i obronę tych ziem, traktując je jako integralną część swego państwa. Unia z Litwą oznaczała nie tylko dumę z tak potężnego tworu politycznego, lecz także ogromne nakłady materialne i ludzkie na rozwój, cywilizację i obronę tych obszarów, co nierzadko oznaczało ofiary kosztem terenów rodzimych. Region ten odznaczał się wewnętrznymi komplikacjami (jak zniszczenia, problemy etniczne, religijne i polityczne) oraz zewnętrznymi zagrożeniami pochodzącymi od Tatarów, Turków, Moskwy, Szwedów i Krzyżaków. Pomimo tych wyzwań, Rzeczpospolita Obojga Narodów istniała przez ponad cztery wieki, od 1385 do 1795 roku, upadłszy w wyniku rozbiorów dokonanych przez trzy potężne monarchie Europy. W 1920 roku, odrodzona II Rzeczpospolita przyłączyła do siebie znaczny fragment tych ziem, około 170 tysięcy kilometrów kwadratowych. Pamięć o nieocenionym wkładzie oraz poświęceniu polskich przodków, którzy licznie ginęli lub byli asymilowani przez Rosjan, powinna przetrwać przez pokolenia.