Baltasar Gracián Sztuka geniuszu

Baltasar Gracián y Morales (1601–1658) to czołowa postać europejskiego baroku i manieryzmu, uznawany za wybitnego pisarza, aforystę, powieściopisarza, teoretyka literatury oraz filozofa, a także jezuitę. Jego filozoficzna powieść "El Criticón", choć nie przełożona na polski, porównywana jest do dzieł takich jak "Don Kichot" czy "Guzmán de Alfarache", jako jedno z najważniejszych prozatorskich dzieł hiszpańskiego Złotego Wieku. Gracián zdobył międzynarodową sławę jako autor zbioru konceptystycznych maksym moralnych zatytułowanego "Wyrocznia podręczna", który zainspirował tak znane osobistości jak La Rochefoucauld, Schopenhauer czy Nietzsche. Jego myśl teoretycznoliteracka, również uchodzi za wyjątkowo oryginalną. "Sztuka geniuszu", kolejny znaczący traktat Graciána, który jeszcze nie został przetłumaczony na polski, jest powszechnie doceniany przez badaczy takich jak Ernst Robert Curtius oraz Gustav René Hocke, jako wybitne dzieło filozoficzne z okresu manieryzmu i baroku. W tej pracy Gracián przedstawia swoją teorię konceptyzmu, stawiając go obok takich teoretyków jak Maciej Kazimierz Sarbiewski, Matteo Peregrini czy Emanuele Tesauro, co szczegółowo omawia Piotr Sobolczyk we wstępie do tej książki. Traktat jest także swoistą antologią fragmentów jego ulubionych pisarzy, od autorów greckich, rzymskich, przez czasem włoskich i portugalskich, po współczesnych Graciánowi hiszpańskich pisarzy.Towarzysząca traktatowi antologia jest pierwszą tego rodzaju inicjatywą w polskiej kulturze, prezentującą hiszpańską poezję Złotego Wieku w tłumaczeniach Piotra Sobolczyka. Antologia zawiera dzieła zarówno tych autorów, których cytował i cenił Gracián, jak i innych uznanych, a czasem na nowo odkrywanych poetów tej epoki. Włączono tu m.in. nowe przekłady św. Jana od Krzyża, wybitnego poety europejskiego baroku Luisa de Góngory, oraz niezwykłej poetki Sor Juany Inés de la Cruz, dotychczas mało znanej polskim czytelnikom.