James H. Schmitz - sylwetka autora

Amerykański autor science fiction, który przyszedł na świat w Niemczech, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych w 1938 roku. W trakcie II wojny światowej służył w Siłach Powietrznych Stanów Zjednoczonych (USAF). Jego literacki debiut miał miejsce w 1943 roku, kiedy to na łamach magazynu "Unknown" ukazało się jego opowiadanie "Greenface". Od 1949 roku regularnie publikował swoje prace, głównie w czasopiśmie Astounding/Analog. Jest szczególnie znany z cyklu "Federacja Piasty", który został wydany od lat 50. do początku lat 70. Wydawnictwo Baen, pod redakcją Erica Flinta i Guya Gordona, uporządkowało i wydało cały cykl w formie czterech obszernych zbiorów: "Telzey Amberdon" (2000), "T'nT: Telzey & Trigger" (2000), "Trigger & Friends" (2001) oraz "The Hub: Dangerous Territory" (2001).

W "Federacji Piasty" poznajemy galaktyczne społeczeństwo ludzi i innych cywilizacji, w którym główną rolę odgrywa Telzey Amberdon, policjantka działająca w ramach misji przeciwko międzyplanetarnym przestępcom. Autor wplata wątki związane z operacjami policyjnymi, w których przeciwnikami są zarówno ludzie, jak i obcy, często wykorzystujący zdolności psioniczne, w tym telepatię, w celach przestępczych. Cykl, choć nie aspiruje do miana ambitnej literatury, oferuje inteligentne i wciągające fabuły, które zapewniają doskonałą rozrywkę. Szczególnie warto docenić wizję autorstwa wprowadzenia do fabuły czegoś na kształt galaktycznego internetu, pomysłu rzadko spotykanego w powojennej science fiction aż do lat 80., oraz przedstawienie silnych, niezależnych postaci kobiecych.

Jednym z najbardziej znanych utworów autora jest powieść "The Witches of Karres", znana jako space opera, po raz pierwszy opublikowana w formie powieści w 1966 roku. Opowiada o trzech młodych czarownicach obdarzonych zdolnościami parapsychicznymi oraz kapitanu, który je ratuje i odkrywa własne zdolności psi. Powieść ta doczekała się trzech kontynuacji, przygotowanych przez Baen Books, poczynając od "The Wizard of Karres" (2004) autorstwa Erica Flinta, Dave'a Freera i Mercedes Lackey. Inne jego dzieła zostały zebrane w dwóch tomach, "Agent of Vega & Other Stories" (2001) oraz "Eternal Frontier" (2002). Dla czytelników zainteresowanych pełnym obrazem twórczości przygotowano zbiór "Original Edition of Edited Schmitz Stories" (2005), zawierający oryginalne wersje mocno zredagowanych utworów.

W Polsce niewiele utworów tego autora zostało przetłumaczonych. W czasach PRL-u ukazała się między innymi nowela "Agentka Vegi" w zbiorze "Ucieczka do Chaosu: 6 x Space Opera" (1986) oraz opowiadanie "Dziadek" (przekład w "Nowa Fantastyka" nr 2/2003). Niedawno na polskim rynku pojawiły się "Plazmoidy" (2014) oraz wybór "Prądy czasu" (2020), zawierający trzy teksty z cyklu "Federacja Piasty". Niestety, szanse na pełne polskie wydanie wszystkich dzieł autora są niewielkie.