Wojna Iwana wyd. 2025

Książka Catherine Merridale przedstawia dramatyczne losy zwykłych żołnierzy Armii Czerwonej podczas wielkiej wojny ojczyźnianej. Dla własnych dowódców byli oni jedynie mięsem armatnim, a dla przeciwników niegodnym istnienia wrogiem. Niemiecka ofensywa na początku konfliktu wywołała panikę i chaos, prowadząc wielu żołnierzy do dezercji. Ci, którzy pozostali, doświadczali brutalności: Niemcy traktowali ich z pogardą, a Stalin nie okazywał żadnej litości. Z jego rozkazu nr 227 setki tysięcy żołnierzy straciło życie z rąk własnych towarzyszy za podejrzanie tchórzliwe zachowanie.Ci, którym udało się przetrwać, stawali się narzędziami w rękach stalinowskiej propagandy, według której zabijanie wroga przynosiło satysfakcję. Kluczową bitwą w tej narracji stał się Stalingrad, którego zdobycie okupiono setkami tysięcy istnień. Zwykły żołnierz, taki jak Iwan, żył w świecie pełnym brutalności, gdzie śmierć, gwałty i grabieże były codziennością, a alkohol pomagał zagłuszyć sumienie.Merridale, posiłkując się relacjami ponad dwustu weteranów, ich pamiętnikami i listami oraz odtajnionymi archiwami wojskowymi i dokumentami NKWD, przedstawia rzeczywistość wojny z perspektywy ludzi, którzy ją bezpośrednio przeżyli. Jej książka ukazuje wojnę w sposób surowy i nieupiększony, odsłaniając zasłonę sowieckiej propagandy i pokazując, jak niewiele z tego rozumieją zwykli uczestnicy tych wydarzeń.