Rzeka lodu

Z autorką powieści Rzeka lodu spotkałam się po raz pierwszy i było to spotkanie wyjątkowe. Czytałam tę książkę z zapartym tchem – od pierwszej do ostatniej strony – nie mogąc przestać myśleć o historii, którą stworzyła Ariel Lawhon.

Jako położna, która ma jeszcze większość swojej zawodowej drogi przed sobą, szczególnie zwracałam uwagę na wszystkie fragmenty dotyczące pracy bohaterki. Wyłapywałam zwroty i refleksje, które mogą być pomocne również w mojej codziennej pracy. Jestem pełna podziwu dla podejścia do pacjentki, jakie wyłania się z relacji autorki. Postanowiłam zaczerpnąć z tej historii inspirację – zarówno z samej powieści, jak i z postaci, na której została oparta.

Już chyba setny raz w trakcie lektury wysyłałam koleżankom wiadomości z jednym zdaniem: „Musisz, po prostu musisz to przeczytać!”. Postać Martha Ballard z pewnością pozostanie dla mnie inspiracją – do tego, by w swojej pracy być jeszcze lepszą, bardziej uważną i mądrzejszą.

Powieść stworzona przez autorkę płynie jak rzeka – od źródła aż do ujścia, o czym sama wspomina w posłowiu. Od początku wiedziałam, że historia inspirowana jest prawdziwą postacią historyczną. Miałam też świadomość, że autorka dopisała do niej własną opowieść – i jestem jej za to niezwykle wdzięczna.

To książka ciekawa, wciągająca i momentami bardzo poruszająca. Bohaterowie zostali barwnie wykreowani, a realia historyczne – choć wstrząsające – przedstawione są w sposób sugestywny, momentami brutalny, ale niezwykle prawdziwy.

W tle dostrzegam również refleksję o charakterze feministycznym. Zastanawiam się, czy wynika ona bezpośrednio z realiów epoki, czy jest raczej współczesnym głosem autorki.

Jedno jest pewne – to niezwykle wartościowa powieść.
Tak, zdecydowanie polecam ją Tobie, czytelniku.

Powieść Ariel Lawhon wciąga przede wszystkim atmosferą — chłodną, gęstą, przenikliwą — a jednak pełną ludzkiego ciepła. Autorka sięgnęła po prawdziwą postać, Marthę Ballard, akuszerkę z końca XVIII wieku, i oparła na jej dziennikach historię, którą trudno odłożyć.

Lawhon bardzo zręcznie połączyła elementy historii, obyczaju i kryminału. Wątek znalezionego pod lodem ciała nie służy tu jedynie jako sensacja — jest punktem zapalnym, który odsłania tajemnice małej społeczności i pokazuje, jak kruche było wtedy poczucie sprawiedliwości. Gdy Martha kwestionuje to, co orzeka miejscowy lekarz, musi sama dojść do prawdy — i to w świecie, który nie chce jej słuchać. Jej śledztwo jest ciche, powolne, ale przejmujące.

Największe wrażenie robi kobieca perspektywa. Szczególnie porusza to, jak autorka pokazuje codzienność kobiet — pełną niewidzialnej pracy, trosk, obowiązków i małych zwycięstw. Martha to zwyczajna kobieta, obciążona życiem i odpowiedzialnością za innych, a jednak jej upór, wiedza i wewnętrzna siła sprawiają, że staje się postacią absolutnie wyjątkową. W czasach, gdy kobiece słowo praktycznie nic nie znaczyło, ona nie tylko przyjmowała porody, ale też badała ciała, prowadziła zapiski i starała się bronić prawdy.

Atutem książki jest również klimat. Lawhon świetnie oddaje surowość epoki: mroźne zimy, odosobnienie małego miasteczka, ciężar codziennej pracy. Dzięki plastycznym opisom możemy poczuć zimno rzeki, duszność izb porodowych i samotność nocnych wędrówek po Hallowell. To właśnie ta zmysłowość opowieści sprawia, że historia tak mocno zapada w pamięć.