(Nie)opowiedziane. Polskie doświadczenie wstydu i upokorzenia od czasu rozbiorów do dzisiaj. Tom 8

Wstyd i upokorzenie to emocje nierozerwalnie związane z różnorodnymi sytuacjami społecznymi. Publiczna natura tych uczuć sprawia, że wstyd wynika z reakcji zewnętrznych, wzbudzając obawę przed ujawnieniem własnych słabości. To nie tylko dezorganizuje wewnętrzny porządek emocjonalny, ale także prowadzi do konfliktów i konieczności tłumaczenia sobie okoliczności, które je wywołały. Upokorzenie natomiast dotyka tych, którzy są ofiarami lub przegranymi, związane jest z poczuciem inności. To uczucie często powoduje cierpienie i wstyd, co sprawia, że trudno jest je wyartykułować lub zachować w pamięci, ponieważ nie współgra z pozytywnym obrazem jednostki lub wspólnoty. Jeśli nie zostaną podjęte właściwe działania terapeutyczno-kompensacyjne, upokorzenie to zostaje przekazane następnym pokoleniom, wywołując resentyment, gniew, pragnienie zemsty, a także różne formy wyparcia czy reinterpretacji, które przekształcają ten poniżający stan w narrację męczeństwa ofiary. Historyczne losy Polski przez ostatnie dwieście lat stawiały przed jednostkami i całą społecznością sytuacje, które niosły ze sobą nie tylko wstyd i upokorzenia, ale także różne ich odmiany. Autorzy tego tomu postanowili zgłębić, jak te doświadczenia były przetwarzane przez pokolenia – czy zostały wykorzystane, czy zabrakło im głosu. Tematyka obejmuje rozważania nad tym, jak Polacy w XIX, XX i XXI wieku, żyjący pod zaborami, na emigracji, w czasach II Rzeczypospolitej czy w czasach PRL, a także w okresie transformacji ustrojowej, zmagali się z tymi emocjami. Kluczowe pytania, które stawiają, dotyczą tego, jak przeszłość wpływa na nasze współczesne zmagania z pamięcią dawnych pokoleń, wydarzeń II wojny światowej i innych historycznych momentów, które doprowadziły do dzisiejszych prób "wstawania z kolan".