Ludzkie klepisko. Historie z Pogranicza: Białorusi, Litwy i Polski

Czytając Sawickiego, znów odżywa we mnie fascynujący proces poznawania Białorusi. W przeciwieństwie do takich miejsc jak Ghana, Meksyk czy Stromboli, Białoruś nie jest miejscem, które można po prostu odwiedzić. To przestrzeń wyjątkowa, której nie można mierzyć jedynie geograficznie. Odkrywać Białoruś to bardziej podróż do wnętrza siebie, podróż w głąb historii oraz emocji – to miejsce istniejące między ludźmi i w sercach. Odnajdując ją w sobie, zaczynamy dostrzegać prawdziwy język ludzkich losów.Mateusz Marczewski, znany reporter, który napisał między innymi "Kolistych jezior Białorusi", podziela te zdania. Moja babcia, Lodzia, pochodziła z Pogranicza. Przed wojną kształciła się w Grodnie, Wilnie i Suwałkach, które po wojnie stały się częścią trzech różnych krajów. Dziadek Piotr także był z Pogranicza i wyruszył na Augustowszczyznę za swoją miłością z Sonicz – z Polski do Polski. Wkrótce okazało się, że Sonicze jest częścią Białorusi. Niestety, nie miałem okazji poznać dziadka Piotra, zmarł, gdy mój ojciec był mały. Jednak jego legenda żyła w naszej rodzinie: gdyby żył, wszystko wyglądałoby inaczej. W tej części świata mit to niemal świętość, wszyscy żyją w jego cieniu.Dlaczego o tym wspominam? Ponieważ "Ludzkie klepisko" Marcina Sawickiego to historia, którą sam powinienem był napisać. Jednak nigdy nie odważyłem się na tę podróż do Sonicz, obawiając się, że zburzę mit. W świecie, gdzie mit pełni rolę fundamentu, taka podróż wymaga odwagi. Sawicki za to nie bał się – ruszył na Pogranicze, śladami przodków, i przywiózł przejmującą opowieść o ludziach stąd, z pogranicza kultur i narodowości."Ludzkie klepisko" to opowieść pełna emocji i historii o ludziach, którzy zostali obywatelami wielu krajów, mimo że nigdy nie zmienili miejsca zamieszkania. To metafora życia wszystkich, którzy znaleźli się na obrzeżach historii nie ze swojej winy. Piotr Brysacz, dziennikarz i dyrektor artystyczny festiwalu literackiego Patrząc na Wschód, podsumowuje tę książkę jako historyczne i emocjonalne świadectwo losów zapomnianych przez czas.