Lista Sugihary

Historia Zagłady jest niezwykle złożona i rozciąga się również poza granice Europy. W swojej książce Zofia Hartman zgłębia jeden z mniej znanych rozdziałów tej historii. Chiune Sugihara, japoński dyplomata i szpieg, odegrał kluczową rolę w wydarzeniach lata 1940 roku, kiedy pełnił funkcję konsula Japonii w Kownie. W ostatnich dniach istnienia niepodległej Republiki Litewskiej Sugihara wystawił tysiącom Żydów, głównie uchodźcom z Polski, wizy tranzytowe, umożliwiające im przejazd przez Japonię z docelowym miejscem podróży podawanym jako holenderska wyspa Curaçao na Karaibach. W rzeczywistości jednak nikt nie zamierzał dotrzeć na Curaçao; większość uchodźców znalazła schronienie w Japonii, getcie w Szanghaju, Australii lub Nowej Zelandii. W tej dyplomatycznej operacji ratunkowej udział mieli również Holendrzy i Polacy. Sugihara, będąc urzędnikiem Japonii sprzymierzonej z Trzecią Rzeszą, decydujący się na ratowanie Żydów, oraz Sowieci, którzy umożliwili ich przejazd przez Syberię, tworzą niezwykle zaskakujący kontekst tej historii. Mimo że historia Sugihary nadal pozostaje w dużej mierze owiana tajemnicą, autorka analizuje, jak jest ona odbierana i interpretuje różnorodność perspektyw, które się do niej odnoszą. Zwraca także uwagę, że proces włączania postaci Sugihary do świadomości społecznej, głównie w Polsce, jest dopiero w toku.