Konfederacja barska. Tom 1

Konfederacja barska, trwająca od 1768 do 1772 roku, była zbrojną koalicją polskiej szlachty, powstałą w Barze na Podolu, która dążyła do obrony wiary katolickiej i ochrony wolności. Szlachta buntowała się przeciwko polityce Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz ingerencji Rosji w wewnętrzne sprawy Polski, a jej celem było wprowadzenie na polski tron członków rodu Wettynów. W końcowej fazie działań konfederatów doszło do pierwszego rozbioru Polski, zatwierdzonego przez ostatniego króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konfederacja barska stanowi jedno z najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń w polskiej historii, a jej ocena budzi różne emocje i jest nadal przedmiotem debat. Romantyczni autorzy gloryfikowali walkę konfederatów przeciw Rosji, podkreślając ich zasługi patriotyczne. Natomiast w epoce pozytywizmu krytykowano ten zryw jako przejaw zaściankowości i braku religijnej tolerancji. Publikacja autorstwa Władysława Konopczyńskiego, która odsłania złożone intrygi polityczne, zamiary obcych dworów oraz coraz większe uzależnienie Stanisława Augusta od rosyjskiego wpływu, została wydana w Polsce po raz pierwszy w latach 1936-1938. Konopczyński uznawał ją za swoje najważniejsze dzieło.