Jak nie dać się wojnie i innym kryzysom. Lekcja z Finlandii

Czego możemy nauczyć się od Muminków? Ich dolina jest nieustannie narażona na kryzysy, a mimo to pozostają zawsze spokojne i zrównoważone. To nie książka o wojnie, ale o fińskiej przezorności — takiej, która zabezpiecza nas przed każdą potencjalną trudnością. Dzięki temu możemy żyć bez strachu. Kucharz z południa ma w zapasie pięćdziesiąt puszek konserw z mięsem renifera i kilka z mięsem niedźwiedzia. Specjalista od bezpieczeństwa zamroził leśne jagody. Żona żołnierza uważa, że tabliczka czekolady jest niezbędna. Dziennikarka preferuje słoną lukrecję, a urzędnik państwowy dyskretnie podpowiada: „Nie zapomnij o butelce wódki na ciężkie czasy”. Wszyscy Finowie, oprócz podręcznego zestawu przetrwania (takiego jak woda, leki, źródła energii), przygotowują swoje własne zapasy na wypadek klęsk żywiołowych czy przerw w dostawie prądu, ale każdy z nich jest gotów przetrwać do czasu nadejścia pomocy. Szymon Opryszek relacjonuje zasłyszane od Finów rady: plan rozwoju powinien być prosty i praktyczny — jak przetrwać, gdy sklepy są zamknięte lub gdy zabraknie prądu? Opryszek udał się do Finlandii, kraju najlepiej przygotowanego na kryzysy w Europie, który nie wprowadza w panikę, a buduje spokój dzięki kompleksowemu podejściu do bezpieczeństwa. Model ten obejmuje przygotowanie na każdym poziomie od jednostki, poprzez sąsiedztwo i lokalny samorząd, po całe państwo. Autor zabiera nas w ekscytującą podróż do schronów w Helsinkach, na poligon, do szkoły, gdzie uczą dzieci o fake newsach i rozpoznawaniu dezinformacji, aż na wschodnie granice kraju przy granicy z Rosją. Finowie, z dużym poczuciem humoru, opowiadają o życiu w kraju zagrożonym od wschodu i odciętym od zachodu przez morze, a także o dyplomacji saunowej i o tym, co znaczy, że Mama Muminka jest sisu.