Idee, przeświadczenia, historia

Hiszpański filozof José Ortega y Gasset, żyjący w latach 1883-1955, zasłynął ze swojej teorii "człowieka masowego", która do dziś wywołuje emocje i jest przedmiotem dyskusji. W niniejszym zbiorze zgromadzono teksty powstałe między połową lat 20. a wczesnymi latami 40. XX wieku, które przypadają na jeden z najbardziej burzliwych okresów w nowoczesnej historii Hiszpanii. W owym czasie Hiszpania przeszła przez upadek monarchii, narodziny II Republiki w 1931 roku oraz dramat wojny domowej w latach 1936-1939. Ortega y Gasset, piastując stanowisko profesora, na krótko był także parlamentarzystą, by w czasie wojny domowej wyemigrować na kilka lat do Ameryki Południowej. Powrócili do Hiszpanii w 1945 roku, pozostając do końca sympatykiem myśli liberalnej i krytykiem wpływów Kościoła katolickiego, nigdy nie zaakceptowawszy rządów frankistów. Pomimo tego, jego dzieło "Bunt mas" z 1929 roku sprawiało, i nadal czasami sprawia, że prawicowe formacje starają się widzieć w nim sprzymierzeńca, demaskującego prymitywizm mas na rzecz elitaryzmu. Ortega wyjaśnia pojęcie "człowieka masowego" poprzez utratę "rozumu historycznego" i tym samym świadomości historycznej. Zawarte w tym zbiorze teksty stanowią filozoficzną analizę tego społeczeństwowo-politycznego zagadnienia. Znajdują się tu artykuły publikowane głównie w okresie przedrepublikańskim w argentyńskim dzienniku "La Nación", jak również obszerniejsze eseje o charakterze filozoficznym, niektóre napisane już na emigracji.