Eszelon na Samarkand

"Śpij, mój chłopcze, śpij i obudź się jako mężczyzna. Koń już jest osiodłany, cięciwa napięta, a czasy cię wołają. Narody czekają."W roku 1923 Diejew, młody weteran rosyjskiej wojny domowej, staje przed zadaniem przewiezienia pięciuset dzieci w wieku od dwóch do dwunastu lat z regionu Powołża, dotkniętego klęską głodu, do Samarkandy. Diejew, który przez lata transportował na kolejowych szlakach różnorakie ładunki, od zarekwirowanego ziarna po tłuszcz wielorybi, nigdy wcześniej nie przewoził dzieci. Mimo to, z pełnym poświęceniem podchodzi do misji, pomimo napotykanych trudności i wyzwań, które stają mu na drodze. Wykazując się niezwykłą zaradnością, organizuje skład pociągu i niezbędne wyposażenie wagonów, a także zbiera załogę oraz pasażerów – sieroty z okolicznych domów dziecka. Wyruszając w nieznane, Diejew nie spodziewa się, jak ta podróż odmieni jego życie."Eszelon do Samarkandy" jest trzecią po "Zulejka otwiera oczy" i "Dzieci Wołgi" powieścią Guzel Jachiny, osadzoną w wczesnym okresie sowieckim. Tym razem autorka, opierając się na prawdziwych wydarzeniach, przedstawia poruszający obraz losów głodujących i bezdomnych dzieci, pozostawionych na marginesie życia społecznego. Źródła historyczne nie tylko wpłynęły na fabułę książki, ale również na jej językowy wymiar, szczególnie w charakterystycznych przydomkach nadawanych sobie przez młodocianych bohaterów.