Dama z pieskiem

Wywiad, zjawisko tajemnicze i pociągające, ma nie tylko charyzmatyczne aspekty, ale i całkowicie ludzkie oblicze. Jak każda organizacja, również tu znaleźć można różnorodność postaci: od nieudaczników, przez spryciarzy, po osoby ambitne czy ze skłonnościami erotycznymi. Są oni częścią barwnej historii służb wywiadowczych. Postanowiłem przyjrzeć się temu środowisku w okresie międzywojennym, odkrywając liczne przykłady zarówno wśród samych agentów, jak i oficerów. Spotkałem między innymi polską hrabinę znaną z obrazu Jana Rudnickiego, Damę z pieskiem, która traciła rozsądek na widok męskich spodni. Była to osoba o wyrafinowanym podejściu do agentury, otwarta na wszelakie propozycje mężczyzn. Skrupulatnie prowadziła notatki z każdej przygody, które stały się istotnym dowodem w niemieckim sądzie. Zapytana, jak jej mąż znosi takie postępowanie, odpowiadała, że spełniał jej życzenia, dbając o jej zadowolenie.Z podziwem odnoszę się do pracy, jaką Marian Zacharski włożył w zebranie i przedstawienie faktów historycznych. Władysław Bartoszewski, jako Minister Spraw Zagranicznych, oraz Andrzej Milczanowski docenili jego zaangażowanie, zwłaszcza w kontekście rozpracowywania rosyjskiego wywiadu. Zacharski, znany szpieg PRL, dzięki swojemu profesjonalizmowi i znajomości hermetycznego środowiska ambasady Rosji, miał możliwość podejmowania skutecznych działań. Zidentyfikował grupę ludzi związanych z Moskwą na najwyższych szczeblach władzy w Polsce, osiągając sukcesy, jakich nie widziano od 20 lat w historii służb specjalnych III RP. Jako historyk również wzbudza zainteresowanie swoją oceną polskiego wywiadu w konfrontacji z Reichswehrą.Piotr Gontarczyk, historyk, przyznaje, że swoje wcześniejsze opinie o Zacharskim opierał na wprowadzających w błąd informacjach. Historia zawarta w książce "Rosyjska ruletka" była dla niego odkryciem skali wpływów rosyjskiego wywiadu. Generał Sławomir Petelicki również podkreśla, jak niewiele wiedział o rzeczywistości, w której Zacharski funkcjonował, a jego doświadczenia w więzieniu pokazują, jak skomplikowana i niebezpieczna bywa praca związana z wywiadem.