TBR, POV, DNF? Rozszyfrowujemy skróty i pojęcia z książkowych mediów

POV, TBR, DNF – co to znaczy? Popularne skróty w bookmediach

Zacznijmy od rozszyfrowania popularnych skrótów.

POV (ang. point of view, wym. pi-ou-vi) – po polsku „punkt widzenia”. W książkach służy do jasnego zaznaczenia, kiedy narracja jest prowadzona z perspektywy poszczególnych postaci. To zabieg bardzo popularny w romansach, gdzie  patrzymy na rozwijającą się relację naprzemiennie oczami obu zaangażowanych stron, oraz thrillerach – bo pozwala autorowi dawkować nam informacje o następujących wydarzeniach i przeszłości bohaterów.

TBR (ang. to be read, wym. ti-bi-ar) – to nic innego jak lista książek, które zamierzamy przeczytać. Kiedy premiera goni premierę , łatwo jest stracić z oczu niektóre ciekawe tytuły. Wtedy z pomocą przychodzi nam właśnie ta lista, która pozwala uporządkować plany czytelnicze i wrócić do zapisanej książki w spokojniejszym okresie.

DNF (ang. did not finish, wym. di-en-ef) – książka, której nie skończyliśmy czytać. Nieważne dlaczego – była zbyt nudna, irytował nas główny bohater, fabuła skręciła w dziwną stronę… To określenie pożyczyliśmy sobie ze świata sportu, gdzie oznacza zawodnika, który nie ukończył wyścigu. Do DNF-ów można wracać, ale doświadczenie pokazuje, że nie zawsze warto.

MMC (ang. male main character) – czyli główny bohater płci męskiej. Postać absolutnie kluczowa w romansach i romantasy, często predestynowana do roli book boyfriend (o tym za chwilę). Rewelacyjnie, gdy dostajemy w książce jego POV, choć niektórzy uważają, że odbiera mu to nieco tajemniczości.

FMC (ang. female main character) – damski odpowiednik MMC, czyli główna postać płci żeńskiej.

ARC (ang. advanced reader’s copy) – wczesny egzemplarz książki, rozsyłany przez wydawnictwa do recenzentów, influencerów i twórców internetowych przed oficjalną premierą, aby później napędzić jej sprzedaż. Egzemplarz recenzencki może zawierać drobne błędy językowe lub usterki techniczne i nie powinno się go odsprzedawać jako pełnowartościowej książki.

Reread, book bestie, comfort book? Tłumaczymy bookmediowy żargon

Choć niektórzy oburzają się na to, że o książkach i literaturze w internecie często dyskutuje się językiem pełnym zapożyczeń, to nic na razie nie wskazuje na to, by miało to ulec zmianie. Zacznijmy więc od podstaw.

Bookmedia – to media społecznościowe, w których rozmawia się o książkach, i skupiona wokół nich społeczność – twórców i czytelników. Znajdziemy tam między innymi polecenia książek i ostrzeżenia przed nimi, mniej lub bardziej profesjonalne recenzje, wiadomości, ciekawostki i dyskusje na ich temat. Najprężniej rozwijające się kanały funkcjonują obecnie na tzw. BookToku (książkowa część TikToka), Bookstagramie (książkowa część Instagrama) oraz BookTubie (książkowa część YouTube’a). 

Wrap-up – format (najczęściej filmowy), w którym twórcy internetowi podsumowują książki przeczytane w ostatnim czasie (np. w ciągu ostatniego miesiąca), dzieląc się swoją opinią i wrażeniami z lektury.

Bookhaul – luźny format, w którym twórca pokazuje swoje najnowsze książkowe nabytki, często opierający się na otwieraniu paczek i komentowaniu ich zawartości. Inaczej: haul książkowy.

Reread – powrót do książki, którą już kiedyś przeczytaliśmy. Często po pewnym czasie odnajdujemy w niej nowy sens, inaczej rezonujący z naszymi doświadczeniami lub dostrzegamy, że coś się w nas (bo przecież nie w książce) w tym czasie się zmieniło.

Comfort book – książka, do której wracamy jak do swojego bezpiecznego miejsca, bo przynosi nam spokój i ukojenie. Może być to ulubiona historia z dzieciństwa, powieść obyczajowa, coś z nurtu Young Adult lub literatura piękna, co poprawia nam nastrój i pozwala odstresować się po ciężkim dniu.

Book boyfriend – bohater książki, w którym skrycie się podkochujemy, przymykając oko na jego (zazwyczaj liczne) wady. Zwykle nieprzyzwoicie przystojny, szarmancki, bogaty (ale niezbyt zapracowany), nonszalancki (ale troskliwy), tajemniczy (ale chętny do wyrażania uczuć), jednym słowem – nierealny.

Book bestie – osoba, z którą dzielisz pasję do czytania, wymieniasz się polecajkami i opiniami o książkach, na żywo lub w internecie.

Plot twist, cliffhanger, trope – czego szukamy w książkach?

Dwa pierwsze określenie funkcjonowały na długo wcześniej w dyskusjach o filmach i serialach, lecz dla porządku – zacznijmy od nich.

Plot twist – nieoczekiwany zwrot akcji. Zwykle zupełnie zmienia nasze postrzeganie wydarzeń lub bohaterów, dlatego najczęściej spotkamy go w kryminałach i thrillerach (choć nie tylko). Miłośnicy plot twistów znajdą je we współczesnych książkach (m.in. Freidy McFadden, Sebastiana Fitzka czy Rileya Sagera), ale zabieg ten nieobcy był przecież Agacie Christie czy Arthurowi Conanowi Doyle’owi, autorowi książek o Sherlocku Holmesie.

Cliffhanger – nagłe ucięcie akcji w najbardziej emocjonującym momencie. Nie wiemy, co dalej się wydarzy i z niecierpliwością czekamy na kolejny rozdział lub – o zgrozo! – tom książki. Choć ten zabieg narracyjny kojarzy nam się przede wszystkim z kryminałami lub thrillerami, to sięgają po niego także twórcy książkowej klasyki (pamiętny okrzyk „Bar wzięty!”, kończący pierwszy tom wielu wydań „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza czy zakończenie „Dwóch wież” J.R.R. Tolkiena, kiedy Sam obserwuje, jak Frodo zostaje wzięty do niewoli).

Trope – pojawiający się w książce motyw. Książki omawiane w internecie coraz częściej opisywane są właśnie za pomocą takich tropów, ponieważ z założenia powinny one precyzyjnie wskazać, czego możemy się spodziewać w danej historii. Motywy popularne w książkowych romansach to na przykład slow burn (powoli rozwijająca się relacja) i enemies to lovers (od wrogów do kochanków), a w fantastyce często odnajdujemy między innymi motywy the chosen one (wybrańca) i found family (niespokrewnioych ze sobą bohaterów, połączonych więzią równie silną, co więzy krwi).

Blurb, imprint, trigger warning – co to znaczy?

Na koniec dorzucamy jeszcze kilka określeń związanych z aspektami wydawniczymi, któe często pojawiają się w bookmediach.

Blurb – krótki opis umieszczany na okładce książki, którego celem jest zachęcenie do jej kupienia i przeczytania. Często zawiera zalążek akcji, zaznajamia nas z głównymi postaciami lub wskazuje nam podobne tytuły albo autorów jako punkt odniesienia. Dobrze napisany blurb nie streszcza całej fabuły, nie zawiera spojlerów i pozostawia odbiorcę z potrzebą przeczytania książki.

Imprint – marka, pod którą wydawnictwo wydaje konkretny rodzaj książek. Pozwala mu to lepiej dostosować ofertę do potrzeb odbiorców i odpowiednio profilować komunikację z nimi. Imprint może specjalizować się na przykład w literaturze pięknej, Young Adult, kryminalno-sensacyjnej lub romansowo-erotycznej.

Trigger warning – w skrócie: TW, to ostrzeżenie od autora lub wydawcy o wątkach poruszanych w książce, które mogą wywołać u czytelnika silny dyskomfort (np. przemoc). Zazwyczaj umieszcza się je na początku, przed właściwą treścią. Zwykle możemy je spotkać w książkach adresowanych do młodych czytelników oraz w literaturze spod znaku dark romance.