Józef Dowbor- Muśnicki - sylwetka autora

Urodzony 25 października 1867 roku w Garbowie niedaleko Sandomierza, gen. Dowbor-Muśnicki pochodził z rodziny o szlacheckich korzeniach. Jego ojciec, Roman Muśnicki, był właścicielem tego majątku i wywodził się z litewskiego rodu Dowborów, noszącego herb Przyjaciel. Matką była Antonina z Wierzbickich. Miał starszego brata, Konstantego, również generała.

Swoją edukację rozpoczął w gimnazjum w Radomiu, ale już w wieku 14 lat dołączył do korpusu kadetów w Petersburgu. Kontynuował naukę w konstantynowskiej szkole wojskowej, którą ukończył w 1888 roku jako podporucznik. W latach 1899-1902 studiował w Nikołajewskiej Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu. W chwili wybuchu I wojny światowej, w 1914 roku, awansował do stopnia pułkownika i objął funkcję szefa sztabu dywizji piechoty. Podczas wojny służył na froncie austriackim i dowodził 123 oraz 38 Dywizją Piechoty, a od kwietnia do lipca 1917 roku 38 Korpusem Armijnym. Brał udział w bitwach pod Jarosławiem, Warszawą i Łodzią. W 1917 roku został awansowany na generała lejtnanta sztabu generalnego.

Po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji, oddał się do dyspozycji Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego. Na jego zlecenie, pod koniec lipca 1917 roku, objął dowództwo I Korpusu Polskiego w Rosji. Deklarując neutralność wobec rosyjskich walk wewnętrznych, był zmuszony do podjęcia działań zbrojnych, gdy w lutym 1918 roku korpus został zaatakowany przez Gwardię Czerwoną. Sukcesy w starciach, w tym zdobycie Bobrujska, nie uchroniły przed koniecznością złożenia broni Niemcom po pokoju brzeskim. Po powrocie do Polski, osiedlił się w Staszowie koło Sandomierza.

W styczniu 1919 roku, na wezwanie Naczelnej Rady Ludowej, objął dowództwo nad powstaniem wielkopolskim. Po konsultacjach z Józefem Piłsudskim, przejął dowodzenie od majora Taczaka i rozpoczął organizację Armii Wielkopolskiej. Wprowadził obowiązkową służbę wojskową i zmobilizował 11 roczników rekrutów, tworząc silną, 100-tysięczną armię. Starał się zachować apolityczność wojska, odsuwając radykalne wpływy. Opowiadał się za rozszerzeniem powstania na Pomorze i przeciwko wysyłaniu oddziałów na wschód. W marcu 1919 awansował na generała broni i zintegrował Armię Wielkopolską z Wojskiem Polskim, pozostając jej faktycznym dowódcą.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej oddał się do dyspozycji Piłsudskiego, jednak odmówił przejęcia nowych dowództw, ceniąc ówczesnych dowódców, jak gen. Wacław Iwaszkiewicz. Przeniesiony do rezerwy w październiku 1920, a potem na emeryturę w 1924 roku. Mieszkając w Poznaniu urzędował przy placu Działowym, a mieszkał przy ul. Mylnej. Pod koniec marca 1920 osiedlił się w Lusowie, potem w Batorowie pod Poznaniem. Był zwolennikiem apolityczności wojska i przeciwnikiem zamachu majowego. Zmarł 26 października 1937 roku w Batorowie i został pochowany w Lusowie.