Testamenty szlacheckie

Zbiór blisko 180 testamentów, stanowiący centralną część tej książki, oferuje wyjątkowy wgląd w sposób myślenia szlachty XVII wieku. Dokumenty te są nie tylko zestawieniem decyzji majątkowych wobec spadkobierców, ale również przejawem refleksji nad życiem i przekonań religijnych autorów. W ostatniej woli szlachcic często przykładał wagę do wyrażenia swojej wiary, ustalenia szczegółów pogrzebu oraz finansowego wsparcia dla wybranych instytucji kościelnych. Testamenty te ujawniają także aspekty osobistego życia, zmagania z trudnościami oraz skomplikowane relacje rodzinne. Zawarte w książce testamenty zostały spisane przez przedstawicieli zarówno znaczniejszych rodów, takich jak Koniecpolscy czy Ossolińscy, jak i średniozamożną oraz ubogą szlachtę z ziemi chełmskiej, znajdującej się na styku kulturowym między Polską a Rusią. Dokumenty te powstawały w różnych okolicznościach - w czasach pokoju oraz podczas wojen na terenie Rzeczypospolitej - co sprawia, że część z nich pochodzi od żołnierzy przebywających w obozach wojskowych. Wśród tych źródeł znajdziemy testamenty osób skazanych na śmierć czy zmarłych podczas epidemii. Publikacja ta jest częścią większego projektu naukowego wspieranego przez Ministerstwo Edukacji i Nauki w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. W kolejnych etapach planowane są wydania źródłowe obejmujące testamenty szlacheckie z województwa bełskiego oraz ziem przemyskiej i lwowskiej, które wprowadzą w obieg nieznane dotąd dokumenty z XVII wieku.