Święty Atanazy. Obrońca wiary

Michael Davies w swojej książce „Święty Atanazy. Obrońca wiary” przedstawia postać św. Atanazego Wielkiego, biskupa Aleksandrii, który w trudnych czasach bronił katolickiej wiary. Na okładce książki znajduje się grecki napis na księdze: „Ktokolwiek chce być zbawionym, przede wszystkim potrzeba, aby wyznawał katolicką wiarę”. Słowa te odnoszą się do wyznania wiary Quicumque, tradycyjnie przypisywanego św. Atanazemu.Św. Hieronim podsumował dramatyczną sytuację Kościoła słowami: „Świat cały wydał jęk zgrozy, stwierdzając, że jest ariański”. Mimo że Sobór Nicejski potępił arianizm jako herezję, nauki Ariusza zdobyły szeroką popularność, sięgając zarówno do władców, jak i wysoko postawionych duchownych. W tym kontekście św. Atanazy, wielokrotnie zesłany na wygnanie, stał na straży ortodoksji, kiedy Stolica Piotrowa przeżywała kryzys wiary. W cesarstwie brakowało biskupów, którzy mieliby odwagę sprzeciwić się cesarzowi Konstancjuszowi, a ci, którzy to próbowali, byli wywłaszczani. Pomimo turbulencji, świeccy wierni, zainspirowani św. Atanazym, trwali przy tradycyjnej wierze. W swoich pismach św. Atanazy pokrzepiał ich słowami otuchy, podkreślając znaczenie wiary nad posiadaniem kościołów.Św. Atanazy, często określany jako „Atanazy przeciwko światu” (Athanasius contra mundum), bez wahania przeciwstawiał się zarówno cesarzom, jak i biskupom. Spędził 17 lat na wygnaniu, ale przed śmiercią doczekał się triumfu, kiedy Sobór Konstantynopolitański potępił arianizm i ekskomunikował jego zwolenników. Po jego śmierci św. Atanazy zyskał tytuły takie jak „Ojciec prawowierności” i „Kolumna Kościoła”. Cornelius Clifford w Encyklopedii katolickiej uznał go za najważniejszego myśliciela katolickiego w zakresie doktryny o wcieleniu Chrystusa, a kard. Newman podkreślił jego kluczową rolę w przekazywaniu chrześcijańskich prawd. Współcześnie nasuwa się pytanie o odniesienia do kryzysu ariańskiego z tamtego okresu.