Stolica apostolska i Niemcy Hitlera - Gerhard Besier -

W burzliwych latach 20. i 30. XX wieku Europa przeżywała głębokie przetasowania polityczne, które prowadziły do odejścia od demokracji w kierunku rządów autorytarnych i dyktatorskich. W tym wyjątkowym kontekście Stolica Apostolska musiała znaleźć swoje miejsce, a podpisanie traktatów laterańskich z faszystowskim rządem w 1929 roku pozwoliło jej odzyskać pewną autonomię i terytorium. Kuria rzymska, próbując odnaleźć się w tym chaosie, była rozdarta pomiędzy walką z ateistycznym komunizmem a niechętnym spojrzeniem na demokrację, postrzeganą jako promotor laicyzacji. Jednocześnie niepokój wywoływała ideologia nazistowska, oparta na pojęciach „rasy i krwi”. Papież Pius XI dostrzegał rozwiązanie tych dylematów w systemie korporacyjno-stanowym, który miał być swoistym „złotym środkiem”. W swojej książce Gerhard Besier, znany niemiecki teolog i historyk, badając europejską i kościelną historię, analizuje odtajnione przez Watykan w 2003 roku archiwa. Besier skupia się na dyplomatycznych manewrach Eugenia Pacellego, nuncjusza w Monachium i Berlinie, późniejszego sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej i przyszłego papieża Piusa XII. Przedstawia fascynujące kulisy negocjacji konkordatowych z Bawarią, Prusami, Badenią oraz całymi Niemcami, a także szerzej uwzględnia rozmowy z Polską, Austrią, Hiszpanią i Włochami. Autor odkrywa przed czytelnikiem nieznane dotąd negocjacje Watykanu z Rosją sowiecką oraz szczegółowo omawia politykę zagraniczną kurii, przyglądając się także doktrynom kościelnym i ich ewolucji wobec państw totalitarnych. Besier dostarcza wnikliwego wglądu w skomplikowane relacje Watykanu z ówczesną Europą, ukazując elastyczność i złożoność dyplomatycznych działań Stolicy Apostolskiej.